İzmir'in efsane avukatı Senih Özay: Yenildik ama adalet mücadelesi sürecek

Burcu TANER: Çok değişik zamanlardan geçiyoruz. Hak ve hukuk mücadelesi hala mümkün mü? Umut etmemiz için bir gerekçe var mı?

Senih ÖZAY: Valla şimdi, ben en büyük 2,5-3 yıldır da avukatlığı bıraktım,  büroyu kapattım. Bu balkonda yaşıyorum. Şimdi ben 12 Mart, 12 Eylül, Ecevit tiyatroları, Erdoğan iktidarı, bütün bunlara bakıyorum.

Bakınca, dış müesses nizam diye bir kavram görüyorum. Emperyalizm diyen var, kapitalizm diyen, doların gücü diyen... Bunun yanında Çin diye bir de devlet var. Gizli, sakin bir yükseliş içinde, Amerika'yla gölge oyunu oynuyor diye düşünüyorum. Avrupa Birliği deseniz çok yaşlandı, çok yaşlı insanlar var, sosyal güvenlik sistemleri çöküyor, iyi durumda değil. Sadece insan hakları ve hukukta iddiaları var ama bitik gibi Avrupa da. Ben bir tek İngiltere'yi ayırıyorum Avrupa'dan. O hala daha uyanık, tilki gibi. Tabii bir de Rusya. Şimdi bunlar dış müesses nizam. Sonra gelelim ülkeye... Ülkenin içinde de müesses nizam olur, ona bakıyorum. 
 

Bunların ikisinin olduğu yerde umudun daha yukarıya gitmesi için başka bir şey lazım. Ama hala heyecanlanmaz değilim. Cumhuriyet Halk Partisi'ne mahkeme kararı gelince, 'Acaba bu yaşlı adamın partisinden çıkanlar ne yapacak? Partinin adı önemli değil, bir hareket var; adı halk hareketi. Bu halk hareketi de, ilerliyor, büyüyor. Şaşıracak kadar güzel bir gelişmesi var. "-mı acaba?' diye baktım. Bu partinin kendisinin bile çakmadığı bir hareket olabilir mi diye baktım. Türkiye'de başka bir sol gelir mi? Olur mu? Çıkar mı? Atlar mı? Zıplar mı? Eee, diye sordum onlara, beyhude. Bak bu sorduğun soruyu nereden, ne kadar dolandırdım. Ama buna bakıyor. Umut etmek için önce bu müesses nizamlara bakmak gerek diye düşünüyorum.

BERGAMA'DA NORMAL OLMAYAN BİR AVUKATLIK TARZIYLA VARDIM

- İç müesses nizam da, dış müesses nizam da sarsıldığı zamanlar oldu. Bunlardan biri Bergama Direnişi'ydi. Ona ne diyeceksiniz?

-  Evet, ama o direniş, bizim de, devletin de, gelen yabancı şirketlerin de amatör, taze olduğu zamanlarmış. Hepimiz de en bilmediği alanda hareket etmişiz. Bu dediğim dış müesses nizam, Türkiye'deki altın madenlerinin yerini, halkın durumunu, hangi köyde kimin yaşadığını, Efemçukuru'nu, Nevşehir'i, Fatsa'yı, hepsini belirlemiş ki, ardından gördüğün gibi, bütün her yere saldırdı. Bergama'daki sivil itaatsizlik, kamuoyunun, üniversitelerin ve medyanın dikkatini çekti. 
Orada, ben de endimi övmek gibi olmasın ama, ben de biraz normal olmayan bir avukatlık tarzımla katıldım ama orada esas bir halk hareketi vardı.

-  Ama işte ama Türkiye'de çevre hareketi o paltodan çıktı.

- Evet, evet. Aynen öyle. Ondan sonra Sivrihisar, ondan sonra Gümüşhane, ondan sonra Efemçukuru, Uşak filan. Onlardan arkalarından geldiler.

Ama tabii işte, demin ilk söylediğim gibi olay bittikten sonra ne oluyor biliyor musun? Bütün müsteşarların toplanıp bir masada, psikiyatrist uzman askerlerden brifing aldılar. Ne diye? Bu Bergama'daki hareketi ne yapabiliriz? Düşün. Bunun ne kadar önemli olduğunu sonradan da tartıştılar. Şimdi buraya üç nokta koy.

UNUTULMAYAN NÜFUS SAYIMI HAMLESİ

Sen yakaladın mı onu? Nüfus sayımında sokağa çıkma yasağı olurdu. Ben nüfus sayımına riayet edilmezse ne olur, onu araştırdım. Memura 'sana cevap vermiyorum' dersen 650 TL ceza, savcı 'sen cevap vermemişsin memura' derse, sen de 'sana da cevap vermiyorum' dersen yüzde 50 zamla ceza 975 TL oluyor. Savcılıkların bu ikinci müzekkeresine uymazsan, seni cezaevine alıyorlar, bir gece yattığın 10 TL düşüyor, sen ertesi gün 10 TL eksiltip yatırıyorsun onu. Bu muhteşem bir şeydi. Ben bunu belediye başkanına ergama'daki bütün köyler, böyle yaparsanız böyle olur, diye anlattım. Bergama köylerinde 4 bin köylü sayım vermedi. Ertesi gün savcılık harekete geçiyor, ödemeyince cezaevine yollamaları lazım, bunu herkes merak ediyor. Biz o denk gelmelerle yükseldik, yükseldik, siz gazeteciler de bizi yazdınız, yazdınız ama sonunda bizi yendiler. Nasıl oldu? Mesela gittiler,  o Amerikan uluslararası firmanın yerine Koza diye bir şirkete verdiler. Efes Otel'in olduğu yerde bir davetiye firmasıydı o. O oradan büyüdü, hikayeyi biliyorsun.

- O zaman dünya durdukça adalet arayışı da sürecek.

- Sürecek. Tabii ki. Ama işte, inişi çıkışı var bunun. Şimdi ne olacak?

- Umutsuzum deseniz de bu mücadele de yarınlara kalsın diye Alsancak Darağacı'nda güzel bir sergi açtınız.

- Evet, sergi açtım.

SERGİ SİTEMİ

- Bunu bir yakın tarih çalışması olarak görebilir miyiz?

- Görürüz ama, çünkü tarih hep resmi tarihle sıkışıyor bizim ülkemizde. Görürüz ama; 220 bin avukat var. 27 bin hakim savcı var Türkiye'de. Bana inan, 10 tane hakim savcıyı ayırıp geri kalanlara selam bile vermem. Nasıl? İyi cümle değil mi bu? 
Sistemi böyleyken avukatların durumu da iyi değil. Sergi yaptım ama bu derdi anlattın, hoş bir sergi, Ankara'da duvarlara asalım, İstanbul'da asalım demiş değil ki... Ben kendi kendime yapmış oluyorum. Ya sen gazetecisin, çok muhteşem bir avukatlık hareketi görüyor musun? Yok, ben ben görmüyorum.

- Ben de baro seçimlerine gelecektim... Nasıl değerlendiriyorsunuz?

"ÜZÜLMEYİN ÇOCUKLAR HEP SİZİ ARAYACAKLAR"

- Çağdaş Avukatlar Grubu kaybetti, ben çocuklara yazdım gruptan. Dedim ki, "Çocuklar üzülmeyin. Bu yeni dönemde iktidarla daha ılık ilişkiler sürecek, sürdürülecek ama zaten önümüzdeki aylarda bu iklim terse dönecek Türkiye'de ve hep sizi arayacaklar. Yüzü birazcık daha sola dönük avukatlar baroda olsa daha iyi olurdu denecek. 
Bu olaylardan ayrı bir de sadece para kazanma derdinde olan avukatlar var. Onların da aklı fikri, "Boş ver dünya sorunlarını, Türkiye sorunlarını, sadece para kazanmayı içersin bu avukatlık mücadelesi." Hiç beğenmediğim de onlar.

"PATRON AVUKATLAR ARTTI"

- Bu avukatların işçileştirilmesi konusu da Baro Genel Kurulu'nda çok konuşuldu. Bunu nasıl değerlendirmeliyiz?

- Bütün dünyada kapitalizmin gelişmesiyle orantılı bir şey. Yani... Şimdi bak devlet cihazında yasama ve yürütmeden sonra yargıda üç tane sac ayağı var diyorlar, biri de avukatlarmış. Bu çok tuttu, baro başkanları bile konuşmasında söylüyor. Halbuki, hakimle savcı devletin maaş verdiği, bordro imzaladığı, devlete bağımlı iki kadro. Bu avukat ise bunlarla alakası yok. Bu devletin maaşlı adamı değil, halkın, vatandaşın ücretini verdiği kadro. Bu mantığı koyalım ortaya. Bir de şimdi patron avukatlar arttı. Mesela eskiden İzmir'de üç tane avukat vardı böyle. Eskişehir'de 10, İstanbul'da 13. Şimdi ise çok arttı. 
Yani patron avukatların çok fazla olduğu yerde işçi avukatlarda kaçınılmaz oluyor.

KIZIM GUPİ

- Biraz da şahsi sorular sorayım. Önceleri Gupse Senih Özay'ın kızıydı, şimdi Senih Özay Gupse'nin babası oldu. Bu duruma ne diyorsunuz?

Ben kızım Gupi'ye diyorum, senin fanların var ama ben de Facebook'ta iyiyim. Kızım popüler bir aktrist oldu, yönetmen oldu, başarılı filmler çeviriyor. Hele şimdi bir de çocuklarla ilgili filmler yapıyor. Ben de ona bazen laf atıyorum, aralara bir numaralar koy diye... (gülüyor)

Ama karşılıklı gurur duyduğumuz kesin. Gupse, Ayşe Arman'a röportaj vermiş, beni anlatmış. "Ortaokulda okul birincisi oldum, babam hiç onurlandırmadı, üçüncü olsam beğenirdi" demiş. Şimdi "Baba sen haklıymışsın" diyor. Çünkü birinci olanın dağılma, başka başka yerlere gitme ihtimali var.

- Şanslı ama işi de zormuş. Çok teşekkür ederim bu güzel söyleşi için Senih Abi.

- Ben teşekkür ederim. Bakalım neler yazacaksın...