Her zamanki gibi bugünkü yazımı da Türkçe yazıyorum. Türkiyece değil. Haluk Bilginer “Türkiye Sineması”, Oktay Kaynarca ise “Türkiye'liyim” diyor. Bu topraklarda doğmuşsunuz; siz böyle yaparsanız elin oğlu neler yapmaz? Aidiyet duygumuza virüs mü girdi? Kök çakramıza karışmayın yahu!
Atatürk, Türk olma konusuna açıklık getirmiş ama galiba hâlâ anlaşılmamış. Rahmetli İlber Ortaylı hayatta olsaydı “Cahiller!” mi derdi?
Gerçi 90 yıldır Atatürk büstüne ağladıkları için bir adım bile yol alamadılar da denmiş. Andımız da reddedilmiş. O zaman böyle düşünenler için Atatürk'ün sözlerinin de bir önemi kalmıyor. Ama ben yine de açıklama olarak buraya yazacağım.
Atatürk, “Ne mutlu Türk doğana” dememiş, “Ne mutlu Türk'üm diyene” demiştir. Yoksa Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan çok farklı etnik grupları nasıl bir arada tutabilirdi? Bunu başarmak için bir ulus-devlet modeli benimsenmiştir. Osmanlı da vakti zamanında aynı şeyi yapsaydı dünyada en çok konuşulan dil Türkçe olurdu.
Türklük; kişinin bu vatana ve kültüre ait hissetmesinden doğan vatandaşlık bilincidir. 1924 Anayasası'nın 88. maddesinde de bu anlayışın hukuki karşılığı: Türkiye ahalisine, din ve ırk farkı gözetilmeksizin vatandaşlık itibarıyla Türk denilmiştir.
Kurtuluş Savaşı'nı omuz omuza vermiş tüm etnik gruplar (Kürtler, Çerkezler, Lazlar, Boşnaklar, Arnavutlar vb.) bu ortak tarihin ve Türk milletinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Yüzyıllardır aynı topraklarda yaşamış, aynı acıları ve sevinçleri paylaşmışız. Peki, ayrılırsak bu bütünlüğü nasıl koruyacağız?
Atatürk, kafatası ölçümü veya soy ağacı araştırması gibi biyolojik ırkçılık yaklaşımlarını reddeden bir anlayışa sahipti. Buna rağmen hâlâ anlaşılamaması ne acı…
Ona göre bir insanın hangi soydan geldiğinden ziyade bu vatana ne kadar bağlı olduğu önemliydi. Alt kimlikleri yok saymamış, herkesi eşit haklara sahip yurttaşlar olarak Türk üst kimliğinde birleştirmeyi hedeflemiştir.
Türklük; kan bağına dayalı etnik bir kategori değil, ortak bir vatan ve kültür etrafında birleşen insanların oluşturduğu millet bilincidir. Türk olduğunu ifade etmek ırkçı bir söylem midir?
Siz Türkçeyi İngilizceden çevirerek konuşuyorsunuz herhâlde!
“I am from Turkey”i çevirdiğimizde, "Türkiye'denim" veya "Türkiye'liyim" anlamına geliyor. Türkiye’liyim dediğinizde Türk kimliğiniz ortadan mı kalkıyor? Çok komik… Ülkenin adı başka, milletin adı başkadır.
Bu tarz tartışmalar yalnızca Türkiye'ye özgü değil. Dünyanın pek çok ülkesinde ulusal kimlik, göç, vatandaşlık ve etnik kökenler tartışılıyor. İngiltere'de de “İngilizim” demek ırkçılığa giriyormuş. Daha neler duyacağız?
Anadolu'nun mayasında hoşgörü, misafirperverlik ve birlikte yaşama kültürü vardır. Ancak bu, Türk kimliğinden vazgeçeceğimiz anlamına gelmez. Bizim kadar misafirperver bir millet var mı? Herkes kökenini bilsin ama ortak tarihine ve yaşadığı topraklara da sahip çıkmalı.
Atatürk, Türkiye'nin ve Türk milletinin bütünlüğünü sağlamak için canı pahasına savaşmış. Tam da 10 Kasım'da, 12 yıl önce çekilmiş bu röportajın yeniden viral olması da enteresan.
Bilginer, bir de Türk adının geçtiği bir yapımda ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı reklamında oynamış. Türk kimliğine bu kadar mesafeliyseniz, keşke bu rolleri kabul etmeseydiniz.
Ne Mutlu Türk’üm Diyene!