Kültürpark Platformu'ndan Basmane Çukuru protokolüne tepki: Kamusal haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz!

İzmir'de uzun yıllardır mülkiyet ve yapılaşma tartışmalarının odağında bulunan Basmane Çukuru hakkında Kültürpark Platformu'ndan yeni bir açıklama geldi. Platform, araziye ilişkin davada hazırlanan üç bilirkişi raporunun tapuların İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne iadesini desteklediğini savunarak, Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ile imzaladığını belirttiği protokolün kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Platform, Basmane arazisinin kamu mülkiyetinde kalması gerektiğini vurgularken, devam eden hukuki süreç sonuçlanmadan araziye ilişkin kararların şeffaf ve katılımcı biçimde ele alınması çağrısında bulundu.

Basmane Çukuru'nda üç bilirkişi raporu gündemde

Kültürpark Platformu'nun açıklamasında, Basmane arazisinin 1997 yılında dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Burhan Özfatura döneminde kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle Güç Yapı İnşaat ve EGS Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.'ye verildiği hatırlatıldı.

Platform, inşaat tamamlanmadan tapuların yüklenici şirketlere devredildiğini, daha sonra şirketlerin haklarının TMSF'ye geçtiğini belirtti.

Açıklamada, Tunç Soyer'in belediye başkanlığı döneminde sözleşmenin geriye etkili feshi, tapuların iptali ve taşınmazın belediye adına tescili için hukuki girişimde bulunulduğu ifade edildi.

Platform, dava kapsamında 7 Aralık 2022, 22 Temmuz 2024 ve 6 Ekim 2025 tarihlerinde hazırlanan üç bilirkişi raporunun da tapuların belediyeye iadesi yönünde değerlendirmeler içerdiğini savundu.

Son raporda yaklaşık 4 milyon dolarlık alacak hesabı

Kültürpark Platformu, 6 Ekim 2025 tarihli son bilirkişi raporunda yüklenici lehine 3 milyon 978 bin 987,3 dolar alacak hesaplandığını açıkladı.

Platforma göre raporlarda yüklenicilerin alacaklarına ilişkin farklı hesaplamalar yapılsa da sözleşmenin geriye etkili feshi ve tapuların belediye adına tescili konusunda benzer değerlendirmelere yer verildi.

Açıklamada, yüklenicilerin 3 Temmuz 1997 tarihli sözleşmeyle 360 gün içerisinde 15 bin 131 metrekarelik sosyal ve kültürel alanı belediyeye teslim etmeyi taahhüt ettiği, ancak bu yükümlülüğün yerine getirilmediği öne sürüldü.

Platform, arazide gerçekleştirilen kazı ve iksa çalışmalarının mülkiyet hakkının korunması için yeterli olmadığını, parasal alacak taleplerinin ise tapu iadesinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Bilirkişi raporlarının mahkeme açısından değerlendirme niteliğinde olduğu, nihai mülkiyet kararının ise yargılama sonucunda verileceği önem taşıyor.

Belediye Meclisi'nin protokol yetkisine itiraz

Kültürpark Platformu, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 16 Ocak 2026 tarihinde Cemil Tugay'a Basmane arazisine ilişkin protokol sürecini yürütme yetkisi vermesini de eleştirdi.

Açıklamada, meclisin oy birliğiyle aldığı kararla Tugay'ın niyet protokolünü imzalamak, nihai protokolü hazırlamak ve süreci yürütmek üzere yetkilendirildiği belirtildi.

Platform, daha önce Basmane arazisindeki belediye hakları karşılığında Konak'ta yeni bir belediye binası yapılmasını içeren takas seçeneğinin de gündeme geldiğini hatırlattı.

Söz konusu yaklaşımın kamu yararına uygun olmadığını savunan platform, arazi üzerindeki belediye haklarının korunması gerektiğini ifade etti.

165 kuruluşun dilekçesi ve 3 bin imza

Kültürpark Platformu, 27 Kasım 2025 tarihinde 165 demokratik kitle örgütünün imzasını taşıyan dilekçeyle belediyeye başvurulduğunu bildirdi.

Açıklamaya göre kent genelinde kurulan bilgilendirme masalarında yaklaşık 3 bin bireysel imza da toplandı.

Platform, belediyenin 7 Ocak 2026 tarihinde verdiği yanıtta Basmane Çukuru hakkındaki hukuki sürecin devam ettiğini bildirdiğini, buna karşın kısa süre sonra protokol yetkisinin belediye meclisinde kabul edildiğini belirtti.

İzmir Barosu ve Kültürpark Platformu'nun, belediye meclisinin verdiği yetkiye karşı 10 Mart 2026 tarihinde dava açtığı ve bu davanın sürdüğü de açıklamada yer aldı.

TMSF ile imzalanan protokolün açıklanması istendi

Kültürpark Platformu, Cemil Tugay'ın 10 Eylül 2026 tarihinde TMSF ile Basmane Çukuru'na ilişkin bir protokol imzaladığını ileri sürdü.

Protokolün içeriğinin kamuoyuna açıklanmadığını belirten platform, belediye meclisi üyelerinin de ayrıntılar hakkında bilgilendirilmediğini iddia etti.

Açıklamada, devam eden tapu davasının protokol nedeniyle geri çekilip çekilmediğinin de bilinmediği ifade edildi.

Platform ayrıca, Cemil Tugay'ın 2026 yılında CHP'den ayrılması ve AK Parti'ye geçmesine ilişkin siyasi gelişmeleri de eleştirilerine dahil etti. Bu gelişmelerin Basmane arazisine yönelik kararlarla bağlantılı olduğu yönündeki değerlendirmeler, platformun iddiaları olarak dile getirildi.

Basmane Çukuru davasında hukuki süreç devam ediyor

Platformun açıklamasında, Basmane arazisinin belediye adına tescili talebiyle yürütülen davanın 16 Haziran 2026 tarihinde sonuçlanmasının beklendiği, ancak duruşmanın hâkimin izinli olması nedeniyle kasım ayına ertelendiği belirtildi.

Platform, mahkeme kararından önce arazinin mülkiyetine ilişkin alternatiflerin kamu yararı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Davaya ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı veya TMSF ile imzalandığı belirtilen protokolün tam metni açıklamada paylaşılmadı.

Kültürpark Platformu: Basmane Çukuru kamunundur

Kültürpark Platformu, Basmane arazisinin İzmir'in kent belleği açısından önemli bir alan olduğunu belirterek, taşınmazın geleceğine ilişkin kararların meslek odaları, akademisyenler ve kent paydaşlarının katılımıyla alınmasını istedi.

Platform, açıklamasını "Basmane Çukuru kamunundur, kamusal haklarımızdan vazgeçmeyeceğiz. Basmane Çukuru Kültürpark'ın ayrılmaz parçasıdır" sözleriyle tamamladı.

Kültürpark Platformu'nun protokol ve hukuki sürece ilişkin iddialarına karşı İzmir Büyükşehir Belediyesi ile TMSF'nin görüşlerine kaynak açıklamada yer verilmedi.