İzmir afetlere yaşlılarla birlikte hazırlanacak: Yeni eylem planı geliyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Ege Geriatri Derneği iş birliğinde 1-2 Ekim tarihlerinde düzenlenen 5. Uluslararası Katılımlı, 14. Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu’nun sonuç bildirgesi yayımlandı. Mustafa Necati Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen sempozyumda yaşlı bireylerin afet öncesinde, sırasında ve sonrasında karşılaşabileceği riskler çok yönlü ele alındı.

Bildirgenin ana başlıklarından biri, yaşlı bireylerin afet yönetimindeki rolünün yeniden ele alınması oldu. Yaşlıların yalnızca afetlerden etkilenen veya korunması gereken bir grup olarak değerlendirilmemesi, bilgi ve deneyimleriyle karar alma ve çözüm süreçlerine dahil edilmesi gerektiği vurgulandı.

“Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı” hazırlanacak

Sempozyumun önemli çıktılarından biri, İzmir’e yönelik yeni bir afet planı için çalışma başlatılması oldu.

Sempozyum Düzenleme Kurulu; yaşlı bireylerin sağlığını, güvenliğini, bağımsızlığını ve yaşam kalitesini merkeze alan, kapsayıcı ve afetlere dirençli kentlerin geliştirilmesini desteklediğini açıkladı.

Bu kapsamda Kent Konseyi, üniversiteler, yerel yönetimler, yaşlı örgütleri, AFAD, Kızılay, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Sağlık Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumların katılımıyla “Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı” çalıştayı düzenlenmesi planlanıyor.

Yaşlılar afet planlarının aktif paydaşı olacak

Sonuç bildirgesinde yaşlıların afet yönetiminin her aşamasına dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Risk değerlendirmesi, afet planlarının hazırlanması, tahliye güzergahları ve toplanma alanlarının belirlenmesi, geçici barınma, sağlık hizmetleri ve tatbikatların değerlendirilmesi gibi süreçlerde yaşlı bireylerin görüşlerinin alınması istendi.

Yaşlıların yaşam deneyimleri, bilgi birikimleri ve yaşadıkları bölgelere ilişkin bilgileri nedeniyle afet yönetiminde önemli bir kaynak olduğu belirtildi.

Risk ve kırılganlık haritaları hazırlanmalı

Bildirgenin önerileri arasında yaşlı bireylere yönelik risk ve kırılganlık haritalarının oluşturulması da yer aldı.

Yalnız yaşayan, hareket veya duyusal kısıtlılığı bulunan, bilişsel sorunları olan, düzenli ilaç veya tıbbi cihaz kullanan ve bakım ihtiyacı bulunan yaşlıların ihtiyaçlarının afet meydana gelmeden önce belirlenmesinin önemine işaret edildi.

Afet planlarının bu ihtiyaçları kapsayacak şekilde hazırlanması, arama-kurtarma, sağlık ve sosyal koruma sistemlerinin de yaşlı bireylerin özel gereksinimleri dikkate alınarak oluşturulması gerektiği kaydedildi.

Afet çantasında ilaç ve reçete bulunmalı

Sempozyumda yaşlı bireylerin kişisel afet hazırlığına ilişkin öneriler de paylaşıldı.

Düzenli kullanılan ilaçların yanı sıra ilaç raporları ve reçeteler, tıbbi cihazlar, gözlükler, işitme cihazları, protezler ve diğer kişisel sağlık ihtiyaçlarının afet çantasında veya kolay ulaşılabilecek güvenli bir yerde bulundurulması önerildi.

Kullanılan ilaçların isimleri, dozları ve kullanım sıklıklarının da yazılı olarak hazır tutulmasının afet sonrasında sağlık hizmetlerinin devamlılığı açısından önem taşıdığı belirtildi.

İklim krizi de afet planlarına dahil edilmeli

Sonuç bildirgesinde afet riski yalnızca depremle sınırlı tutulmadı. Aşırı sıcaklar, yangınlar, hava kirliliği ve sellerin yaşlı bireyler üzerindeki etkilerine de dikkat çekildi.

Yerel ölçekte koruyucu ve önleyici politikaların geliştirilmesi gerektiği belirtilirken, yaş dostu kent yaklaşımının erişilebilir ulaşım ve fiziksel çevrenin yanı sıra afet hazırlığı, güvenli tahliye, geçici barınma, sağlık ve sosyal hizmetlerin devamlılığını da kapsaması gerektiği vurgulandı.

Sağlık ve bakım hizmetleri kesintiye uğramamalı

Bildiride kronik hastalıkların takibi, ilaç tedavileri, tıbbi cihaz ihtiyaçları, bakım hizmetleri ve acil sağlık hizmetlerinin afet sırasında ve sonrasında kesintisiz sürdürülebilmesi için gerekli mekanizmaların oluşturulması çağrısı yapıldı.

Acil servislerde çoklu hastalık ve ilaç kullanımı, deliryum, demans, düşme ve travma riski ile psikolojik aciller gibi ileri yaşta daha sık karşılaşılabilen durumlara yönelik yaş dostu bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

Afet sonrasındaki sürecin yalnızca hayatta kalmakla sınırlı olmadığı belirtilerek yaşlı bireylerin güvenli barınma, sağlık, bakım, sosyal ve psikososyal destek ihtiyaçlarının karşılanması gerektiği kaydedildi. Sosyal ilişkilerin yeniden kurulması ve yaşlıların yaşamlarını yeniden inşa edebilmelerinin desteklenmesi de öneriler arasında yer aldı.

“Yaşlılar için değil, yaşlılarla birlikte”

Sempozyumun iki gün süren oturumlarının ardından ortak mesaj, yaşlıların afet yönetimindeki konumunu özetleyen ifadelerle ortaya kondu:

“Afetlere hazırlık afet anında başlamaz. Yaşlılar için değil, yaşlılarla birlikte hazırlanmak gerekir.”

Sonuç bildirgesinde, yaşlı bireylerin yalnızca afetlerin mağdurları olmadığı; deneyimleri, bilgileri ve yaşam alanlarına ilişkin birikimleriyle afetlere dirençli toplumların oluşturulmasında çözümün önemli bir parçası olduğu vurgulandı.