Urla'daki Gökbey gemisi TBMM gündeminde: Dört bakana kritik sorular

İzmir’in Urla ilçesindeki Demircili Koyu’nda çevresel ve hukuki tartışmalara neden olan Gökbey gemisi, TBMM gündemine taşındı. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle dört ayrı yazılı soru önergesi verdi.

Önergelerde, geminin karaya yanaştırılmasının ardından gerçekleştirildiği öne sürülen izinsiz söküm işlemleri, kamu kurumları arasındaki yetki belirsizlikleri, geminin koydan nasıl çıkarılacağı ve olası halk sağlığı riskleri gündeme getirildi.

İlk denetimde kaçak söküm tespit edildi

Resmi kayıtlara ve soru önergelerine yansıyan bilgilere göre süreç 6 Ocak 2026'da başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İzmir İl Müdürlüğü ekiplerinin denetiminde, Gökbey isimli geminin izinsiz şekilde karaya yanaştırıldığı ve Çeşme Liman Başkanlığı'ndan söküm izin belgesi alınmadan oksijen kaynaklarıyla kesildiği tespit edildi. Gemiden çıkarılan bazı parçaların sahile bırakıldığı da belirlendi.

Bunun üzerine Çevre Kanunu kapsamında 2 milyon 346 bin TL idari para cezası uygulandı ve sorumlular hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunuldu.

Gemi sahibine iade edildi, ardından ikinci söküm girişimi iddiası

Daha önce göçmen kaçakçılığı soruşturmasına konu olduğu belirtilen geminin, istinaf mahkemesi kararı sonrasında 5 Ağustos 2026'da sahibine iade edildiği aktarıldı.

Ancak iddialara göre, idari ceza ve adli sürece rağmen 8 Ağustos 2026'da gemide ikinci kez kaçak söküm girişiminde bulunuldu.

İkinci girişimin ardından Urla Belediyesi, alanın korunması amacıyla bölgede 24 saat esasına göre zabıta nöbeti başlattı.

Dört bakana kritik sorular

İbrahim Akın’ın önergelerinde her bakanlığa farklı başlıklarda sorular yöneltildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na gemide asbest, ağır metal, hidrokarbon, sintine suyu ve atık yağ gibi tehlikeli maddeler bulunup bulunmadığı ve bunlara ilişkin risk envanteri hazırlanıp hazırlanmadığı soruldu. Ayrıca 2,3 milyon TL’lik idari cezanın tahsil edilip edilmediği ve geminin koydan ne zaman, hangi kurumun sorumluluğunda kaldırılacağı soruldu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na, hukuki ve adli süreçleri bulunan geminin Sığacık Limanı’ndan hangi izinle çıkarılarak Demircili Koyu’na getirildiği soruldu. Geminin deniz güvenliği kurallarına uygun biçimde koydan çıkarılması için bir plan hazırlanıp hazırlanmadığı da gündeme getirildi.

İçişleri Bakanlığı’na, kaçak sökümün önlenmesi için yerel belediye zabıtasının 24 saat nöbet tutmak zorunda kalmasının kamu denetimi açısından bir zafiyet oluşturup oluşturmadığı soruldu. Geminin muhafazasında kamu görevlilerinin ihmali olup olmadığı konusunda idari soruşturma başlatılıp başlatılmadığı da sorular arasında yer aldı.

Sağlık Bakanlığı’na ise bölgede yaşayanlar ve kıyıyı kullanan vatandaşlar açısından asbest ve toksik maddelere maruz kalma riskinin değerlendirilip değerlendirilmediği soruldu. Ayrıca daha önce verilen ve 7/39869 esas numarasını taşıyan yazılı soru önergesinin neden yanıtlanmadığı gündeme getirildi.

“Ekokırım” çağrısı

Soru önergelerinde, doğal ve arkeolojik sit alanı niteliğindeki kıyılarda yaşanan çevresel tahribatın yalnızca idari para cezalarıyla önlenemeyeceği savunuldu.

Önergelerin ortak başlıklarından biri de “ekokırım” oldu. Kaçak söküm ve ağır çevresel tahribat oluşturan eylemlerin Türk Ceza Kanunu kapsamında “ekokırım” suçu olarak tanımlanmasına yönelik ilgili bakanlıkların herhangi bir çalışma yürütüp yürütmediği soruldu.