Kıbrıs Şehitleri'nde bitmeyen çalışma esnafı tüketti: Elektrikler gitti ürünler çöp oldu!

ŞİLAN KOCADAĞ/İZMİR GASTE- İzmir’in Konak ilçesinde bulunan Kıbrıs Şehitleri Caddesi’nde devam eden altyapı ve kazı çalışmaları, bölge esnafını mağdur etti. Elektrik, su ve internet kesintilerinin yanı sıra ulaşım sorunları ve müşteri kaybıyla mücadele eden esnaf, ek işletme maliyetleriyle de karşı karşıya kaldı. Kıbrıs Şehitleri Caddesi İş İnsanları Derneği Başkanı Hami Torcu bölgenin sahipsiz bırakıldığını belirtirken, esnaf ise elektrik kesintileri nedeniyle bazı ürünlerinin çöpe gittiğini söyledi.

“Kazı çalışmalarının nedeni Alsancak’taki elektrik faciası”

Kıbrıs Şehitleri Caddesi İş İnsanları Derneği Başkanı Hami Torcu, “Elektrik kesintileri çok sık yaşanmıyor ancak şu anda bölgedeki en büyük sorun internet erişimi. Yaşanan kazı ve altyapı çalışmalarının temelinde Gediz Elektrik’in, Alsancak’taki ölüm olayı öncesinde gerekli çalışmaları zamanında yapmamış olması yatıyor. Bu nedenle İzmir genelinde benzer çalışmalar yürütülüyor. Ancak Gediz Elektrik’in çalışmalarında ciddi aksaklıklar yaşanıyor. Gazi Kadınlar Sokağı’ndaki çalışmalar da bunun örneklerinden biri. Yapılan çalışmalara rağmen sorunlar devam ediyor ve bazı noktaların yeniden düzenlenmesi gerekiyor. Son üç aydır ilk kez belediyenin çalışmalarını daha iyi yürüttüğünü, buna karşın Gediz Elektrik’in aksaklıklara neden olduğunu görüyoruz. Öte yandan Türk Telekom kaynaklı internet kesintileri de esnafı mağdur ediyor. Yan sokakta yaklaşık bir haftadır internet erişimi bulunmuyor. Bu nedenle CİMER’e şikâyette bulunmayı düşünüyorum. İzmir’in merkezinde böyle bir sorun yaşanmasına rağmen muhatap bulamıyoruz” dedi. 

“Kıbrıs Şehitleri Caddesi sahipsiz kaldı”

İzmir’in altyapısına ilişkin bütüncül bir proje bulunmadığını söyleyen Torcu, “Özellikle bu bölge hem yerel yönetim hem de merkezi yönetim açısından sahipsiz bırakılmış durumda. Bugüne kadar gelip esnafın sorunlarını dinleyen, ihtiyaçlarını soran kimse olmadı. Burada çalışan esnaf olarak sorunlarımızı kendi imkânlarımızla çözmeye çalışıyoruz. Ülkedeki ekonomik krizin yanı sıra bölgede ayrı bir ekonomik sıkıntı yaşanıyor. İnsanlar bölgeye ulaşmakta zorlanıyor ve bu durum müşteri kaybına neden oluyor. Geçtiğimiz cumartesi günü düzenlenen yürüyüşte bile insanlar sokaklarda yürümekte zorlandı. Bölgedeki yoğunluk ve fiziki koşullar hem esnafı hem de ziyaretçileri olumsuz etkiliyor. Hepimiz günü kurtarmaya çalışıyoruz ancak bunu nasıl başaracağımızı biz de bilmiyoruz” ifadelerine yer verdi. 

“Kazı çalışmalarıyla ilgili esnaf ve işletmeler bilgilendirilmiyor”

Torcu, insanların bölgede inşaat, çamur ve ulaşım sorunları olduğunu gördükçe Kıbrıs Şehitleri Caddesi’ne gelmekten kaçındığını belirterek, “Bu koşullar devam ettiği sürece esnafın iş yapması mümkün değil. Merkezi yönetimin ve yerel yönetimin bölgedeki yaşamı yeniden canlandıracak adımlar atması gerekiyor. Yol çalışmalarının en iyimser ihtimalle aralık ayı sonunda tamamlanması bekleniyor. Çalışmalar Gündoğdu Meydanı’na kadar devam edecek, ardından diğer sokaklarda da sürdürülecek. Bu çalışmaların yapılmasına karşı değiliz ancak süreç çok uzun sürüyor. Asıl sorunlarımızdan biri de çalışmalar hakkında yeterince bilgilendirilmememiz. Hangi çalışmanın, ne zaman ve nasıl yapılacağı konusunda bizimle paylaşımda bulunulmuyor. Burada yaşayan ve çalışan bizleriz; uygulamada karşılaşılan sorunları en iyi biz biliyoruz. Taleplerimizin tamamının karşılanmasını beklemiyoruz ancak en azından görüşlerimizin alınmasını istiyoruz” şeklinde konuştu. 

“Kurumlar arası koordinasyon yeterince sağlanmıyor”

Torcu, “Bölge kentsel sit alanı ilan edildiği için burada gerçekleştirilecek her çalışma Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun iznine tabi. Proje kurula sunulup onaylandıktan sonra yapılabilecek değişiklikler de oldukça sınırlı. Bu nedenle projelerin hazırlık aşamasında bölge esnafıyla paylaşılması gerekiyor. Onay sürecinden önce görüşlerimiz alınsaydı, sahada karşılaşılan bazı sorunların önüne geçilebilirdi. Kurumlar arasındaki koordinasyonun yeterince sağlanamadığını düşünüyoruz. Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kurumlar arası çalışmaları organize etmekle görevli İKOME bulunuyor ancak bu birimin yaptırım gücü oldukça sınırlı. Belediye, gerekli uyarıları ve girişimleri yapmasına rağmen sonuç alamadığı durumlarda elektrik hizmetinin sağlanabilmesi için kazı çalışmalarına izin vermek zorunda kalıyor. Bununla birlikte kazı izni verilirken ilgili kurumlara ciddi bedeller uygulanıyor. Örneğin Gediz Elektrik kazı yapmak için belediyeden izin istediğinde, kazılacak yolun uzunluğu ve yeniden yapım maliyeti hesaplanıyor. Belediye, belirlenen bedelin önceden yatırılmasını şart koşuyor. Bu nedenle dışarıdan bakıldığında belediyenin gereksiz yere para harcadığı düşünülebiliyor. Oysa yolun yeniden yapılması için gerekli bedeli ödeyen kurum Gediz Elektrik. Ancak Gediz Elektrik de bu maliyeti bir şekilde vatandaşa yansıtıyor. Dolayısıyla yapılan çalışmaların maliyetini yalnızca kurumlar değil, dolaylı olarak bölge esnafı ve vatandaşlar da üstleniyor” ifadelerine yer verdi. 

Gökhan: Sular kesildiği için kovaları dolduruyoruz

Kıbrıs Şehitleri Caddesi’nde esnaflık yapan Şeyhmus Gökhan su kesintilerinden yakınarak, “Bazen sular kesiliyor, 1-2 saat gelmiyor. Ne zaman kesecekleri belli olmuyor. Sular kesildiği için kovaları dolduruyoruz. Gelene kadar idare etmeye çalışıyoruz. Bize ‘şu saatte sular kesilecek’ diye haber de vermiyorlar. O yüzden su kesintisi olursa doldurduğumuz kovaları kullanıyoruz. Ayrıca bazen elektrikler de kesiliyor. Kullandığımız cihazları o zaman kullanamıyoruz. Aksaklık yaşıyoruz” açıklamasını yaptı. 

Olgun: Dükkanım 10 gün kapalı kaldı, 500 bin zarar ettim!

Esnaflık yapan bir diğer vatandaş Beysi Olgun, kesintilerin kazı çalışmalarından dolayı olduğunu ve bu durumun normal olduğunu belirterek, “Sular kesildiği zaman tabi ki hijyen konusunda sıkıntı çekiyorsun. Bulaşıklar birikiyor, yıkanmıyor. En fazla yarım saate su geliyor zaten. Çok uzun sürmüyor. Biz dükkânı çalışmalardan dolayı 10 gün boyunca kapalı tuttuk. Toz toprağın içinde müşteri gelip orada yemek yiyemez. 10 gün kapalı tuttuğumuz için çok sıkıntı çektik. Kira 250 bin, personel gideri nereden baksın aylık 500 bin TL. Yani bir ay çalışmasak 1 milyon içeridesin. Bu çalışmayı yapıyorsan, en azından esnafa yardımcı olabilirsin, bir kira desteği verebilirsin. Düşün yani 10 gün kapalı demek 500-600 bin TL zarar demek” dedi. 

Elektrik gitti, ürünler çöp oldu

Kıbrıs Şehitleri Caddesi’nde esnaflık yapan Orhan Kaya ise, “Burada üç gün boyunca fırınlama yapamadım. Fırınlama yapamamak, mayalı ürünlerin tamamının çöpe gitmesi demek. Çünkü mayalı ürünler akşamdan hazırlanıyor ve günlük olarak pişiriliyor. Elektrik kesintisi nedeniyle ürünleri o gün pişiremediğimizde hamurlar çöküyor ve kullanılamaz hâle geliyor. Bu da doğrudan maddi kayıp anlamına geliyor. Bir buçuk yıldır bu sorunları yaşıyoruz. Ayda ortalama altı kez böyle bir durumla karşılaştığımızı düşünürsek esnaf için ciddi bir zarar ortaya çıkıyor. Geçtiğimiz pazar günü de elektrik bütün gün gelmedi. Bir buçuk yıldır gerçekten bu sıkıntıyı çekiyoruz” ifadelerini kullandı. 

“Çalışmaları koşulları hem bizi hem de müşteriyi zorladı!”

Yaşanan sorunlar nedeniyle üç gün boyunca iş yerlerini kapatmak zorunda kaldıklarını söyleyen Kaya, “Ancak burası gevrek fırını olduğu için tamamen kapanmamız mümkün değildi. Bu nedenle ön tarafı düzenleyerek çalışmaya devam ettik. Toz ve toprak içerisinde çalışmak oldukça zor olsa da branda kurarak müşterilerimize hizmet vermeye çalıştık. Buna rağmen çalışma koşulları hem bizi hem de müşterilerimizi zorladı. Su kesintilerinde ise hijyen koşullarını koruyabilmek için damacanayla su temin ediyoruz. Yedek damacanalarımızı doldurarak temizlik ve diğer ihtiyaçlarımızı karşılamaya çalışıyoruz” şeklinde konuştu. 

Esnaf mahkemeye başvurdu

Çalışmaların yarattığı sorunlar nedeniyle esnaf olarak hukuki yollara da başvurduklarını söyleyen Kaya, “Kazı çalışmalarının yapılmasını istemediğimiz için bir araya gelerek ortak avukat tuttuk ve konuyu mahkemeye taşıdık. Mahkeme çalışmaları durdurma kararı aldı ve bölgede bir ay boyunca çalışma yapılmadı. Ancak daha sonra durdurma kararı kaldırıldı ve çalışmalar yeniden başladı. Sonuçta bu çalışmaların bir şekilde tamamlanması gerekiyor.

Hem iş kaybı hem de masraflarla karşı karşıyalar

Çalışmalar sırasında iş yerlerinin tentelerinin de geri çekildiğini açıklayan Kaya, “Bazı noktalarda tenteler 1,5-2 metre geriye alındı. Bu durum işletmelerin kullanım alanlarını daralttı. Daha önce içeride dört masamız bulunuyordu ancak şu anda masa koymakta zorlanıyoruz. Müşterilerimiz çoğunlukla ayakta yemek yiyip ayrılıyor. Tentelerin yeniden düzenlenmesi ve geriye çekilmesi gerekiyor. Bunun maliyeti ise bir tente için yaklaşık 300-400 bin lirayı buluyor. Yan taraftaki işletmenin tente masrafının ise 2 milyon liraya ulaştığı söylendi. Aslında tentelerimizde herhangi bir sorun yoktu ancak çalışmalar nedeniyle kesilerek yeniden yapılmaları gerekiyor. Bu masrafları karşılayan herhangi bir kurum da bulunmuyor. Esnaf olarak hem iş kaybı yaşıyoruz hem de çalışmalar nedeniyle yeni masraflarla karşı karşıya kalıyoruz. Yardım talebinde bulunan çok sayıda işletme var ancak şu ana kadar bu zararları karşılayan olmadı” dedi.