İzmir'de uzmanından diyabet uyarısı: 35 yaşından itibaren tarama

İzmir'de Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, diyabetin uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiğini belirterek erken tanı ve düzenli sağlık kontrolünün önemine dikkat çekti. Amerikan Diyabet Derneğinin 2026 yılı önerilerine göre risk faktörü bulunmayan yetişkinlerde de diyabet taramasına 35 yaşından itibaren başlanması gerektiğini söyleyen Akçura, risk grubundaki kişilerin daha erken yaşlarda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Diyabet belirti vermeden ilerleyebiliyor

Diyabetin, pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun insülini etkili kullanamaması sonucunda kan şekeri düzeyinin yükselmesiyle ortaya çıktığını belirten Dr. Can Akçura, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin önemini vurguladı.

Sık idrara çıkma, aşırı susama, halsizlik, kilo kaybı ve bulanık görmenin diyabet belirtileri arasında bulunduğunu aktaran Akçura, bazı kişilerde ise hastalığın uzun süre herhangi bir yakınmaya yol açmayabileceğini söyledi.

Kişinin kendini sağlıklı hissetmesinin kan şekeri değerlerinin normal olduğu anlamına gelmediğini belirten Akçura, "Belirtileri bulunan kişilerin bir sağlık kuruluşuna başvurması; risk altındaki bireylerin ise herhangi bir yakınmaları olmasa da değerlendirilmesi önemlidir. Tanıda açlık kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda şeker yükleme testi gibi yöntemlerden yararlanılır. Hangi testin uygulanacağına hekim karar verir" dedi.

35 yaşından itibaren diyabet taraması öneriliyor

Amerikan Diyabet Derneğinin 2026 yılı önerilerine değinen Akçura, başka risk faktörü bulunmasa bile yetişkinlerin 35 yaşından itibaren diyabet açısından taranması gerektiğini belirtti.

Birinci derece yakınlarında diyabet bulunanlar, fazla kilolu kişiler, hareketsiz yaşam sürenler ve yüksek tansiyon hastalarının daha yüksek risk taşıdığını ifade eden Akçura, gebelikte diyabet geçiren kadınlarda da ilerleyen yıllarda hastalık gelişme olasılığının arttığını söyledi.

Fazla kilolu veya obezitesi bulunan ve ek risk faktörleri taşıyan kişilerin 35 yaşını beklemeden hekim değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini vurguladı.

Haftada en az 150 dakika hareket önerisi

Tip 2 diyabet riskinin azaltılmasında yaşam alışkanlıklarının önemli rol oynadığını belirten Akçura, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve sağlıklı vücut ağırlığının korunmasını önerdi.

Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasının önemine dikkat çeken Akçura, tütün ürünlerinden uzak durulması gerektiğini de ifade etti.

Akçura, erken tanının yanı sıra uygun tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla diyabetin kontrol altında tutulabileceğini belirtti.

Diyabet takibinde göz ve böbrek sağlığı da önemli

Diyabet yönetiminin yalnızca kan şekeri ölçümlerinden oluşmadığını belirten Akçura, hastalığın farklı organlar üzerindeki etkilerinin de düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Akçura, "Göz, böbrek, sinir ve ayak sağlığının değerlendirilmesi; kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin izlenmesi de bakımın önemli parçalarıdır. Düzenli takip ve zamanında tedavi, diyabete bağlı sağlık sorunlarının önlenmesine veya ilerlemesinin yavaşlatılmasına yardımcı olur" diye konuştu.

Diyabet açısından risk taşıyan kişilerin herhangi bir belirti beklemeden sağlık kuruluşlarına başvurmasının erken tanı ve tedavi sürecine katkı sağlayacağını belirten Akçura, düzenli kontrollerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.