Faizlerde yeni dönem başladı! Mevduat ve kredi oranlarında dikkat çeken düşüş

Faiz oranlarında yaşanan hareketlilik, parasını bankada değerlendiren milyonlarca vatandaşın yanı sıra kredi kullanmayı planlayan tüketici ve işletmelerin de gündeminde. Son dönemde Merkez Bankası’nın fonlama yapısında attığı adımlar, bankaların kaynak maliyetlerinde önemli bir değişikliğe yol açtı.

Özellikle haftalık repo faizine yeniden yönelimin başlamasıyla bankaların fiili fonlama maliyetinde gerileme yaşandığı belirtiliyor. Bu gelişmenin ardından bankalar mevduat ve kredi ürünlerindeki oranlarını aşağı yönlü güncellemeye başladı.

Mevduat faizlerinde yüzde 40’ın altı görülmeye başladı

Bir süre önce yüzde 40’ın üzerinde seyreden mevduat faizlerinde son dönemde aşağı yönlü hareket dikkat çekiyor. Bankaların sunduğu oranların genel olarak yüzde 37-38 seviyelerine kadar gerilediği, bazı kamu bankalarında ise yüzde 36 civarındaki oranların öne çıktığı belirtiliyor.

Bankaların daha önce kredi talebini karşılayabilmek ve kaynak ihtiyacını yönetebilmek amacıyla yüksek faizle mevduat topladığı ifade edilirken, fonlama koşullarındaki değişiklik sonrasında bu ihtiyacın bir miktar azaldığı değerlendiriliyor.

Bu nedenle tasarruf sahiplerinin karşısına çıkan mevduat faizleri de önceki dönemlere göre daha düşük seviyelere çekilmeye başladı. Ancak bankalar arasında oran farklılıkları bulunabildiği için vatandaşların yalnızca ilan edilen faiz oranına değil, vade ve net getiriye de dikkat etmesi önem taşıyor.

Kredi faizlerinde de düşüş başladı

Faizlerdeki değişimin bir diğer önemli yansıması kredi tarafında yaşanıyor. Tüketici ve ticari kredi faizlerinde bazı bankalarda yüzde 40-43 bandına kadar gerileme görülüyor.

Fonlama maliyetinin düşmesi, bankaların kredi kullandırırken karşılaştığı maliyetlerin de azalmasına imkan sağlıyor. Bu durumun önümüzdeki dönemde kredi faizlerine daha belirgin şekilde yansıması halinde konut, taşıt, ihtiyaç ve ticari kredi kullanmayı planlayanlar açısından finansman şartlarının bir miktar rahatlaması mümkün olabilir.

Ancak kredi maliyetinde yalnızca faiz oranının belirleyici olmadığı da belirtiliyor. Dosya masrafı, tahsis ücreti, sigorta ve diğer komisyonlar toplam geri ödeme tutarını önemli ölçüde değiştirebildiğinden, kredi karşılaştırması yapılırken tüm maliyetlerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Merkez Bankası’nın adımı ne anlama geliyor?

Faizlerdeki gerilemenin, para politikasında sıkı duruşun tamamen sona erdiği anlamına gelmediği değerlendiriliyor. Buradaki temel değişiklik, Merkez Bankası’nın bankaları fonlama biçiminde daha normal bir yapıya doğru ilerlemesi olarak öne çıkıyor.

Bankaların Merkez Bankası’ndan daha düşük maliyetle fonlanmaya başlaması, piyasa faizlerinde de aşağı yönlü bir hareket oluşturuyor. Bu nedenle mevduat ve kredi oranlarında görülen düşüşün yalnızca bankaların kendi kararlarından değil, para piyasasındaki fonlama koşullarından da kaynaklandığı ifade ediliyor.

Kamu bankaları düşüşte öncü oldu

Fonlama maliyetindeki gerilemenin ardından özellikle kamu bankalarının faiz oranlarında indirime gitmesi dikkat çekti. Özel bankaların da zaman içerisinde benzer yönde adımlar atmaya başlamasıyla birlikte sektörde genel bir aşağı yönlü hareket oluştu.

Bu gelişme, bankaların hem mevduat toplama hem de kredi kullandırma politikalarında yeni bir döneme girildiğinin işareti olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki dönemde Merkez Bankası’nın atacağı adımlar, bankaların müşterilerine sunacağı faiz oranları açısından belirleyici olmaya devam edecek.

Eylül ayında faiz kararı için kritik gelişmeler takip edilecek

Faizlerin bundan sonraki yönü açısından en önemli başlıkların başında enflasyon, döviz piyasası ve küresel gelişmeler geliyor. Özellikle jeopolitik risklerde yaşanan artışın Merkez Bankası’nın karar alma sürecinde daha temkinli bir yaklaşımı beraberinde getirebileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle kısa vadede politika faizinde yeni bir indirim yapılması konusunda beklentiler daha sınırlı hale gelirken, Merkez Bankası’nın mevcut durumu koruyarak piyasaları yakından takip etmesi güçlü senaryolar arasında gösteriliyor.

Ekim ayı için faiz indirimi beklentisi

Piyasalarda bir sonraki dönem için ise daha farklı beklentiler bulunuyor. Uzman değerlendirmelerinde ekim ayında hem ABD Merkez Bankası’nın hem de Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz indirimi yapabileceği öngörüsü öne çıkıyor.

Böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde küresel ölçekte finansman koşullarının gevşemesi ve gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye hareketlerinin güçlenmesi beklenebilir. Türkiye açısından ise bunun bankaların fonlama maliyetlerine ve dolayısıyla kredi ile mevduat faizlerine yeni bir yön vermesi mümkün olabilir.

Bankada parası olanlar ve kredi çekecekler için yeni dönem

Mevduat faizlerindeki gerileme, parasını bankada değerlendirenler açısından önceki aylara göre daha düşük getiri anlamına gelirken kredi faizlerindeki düşüş ise borçlanmayı düşünenler için olumlu bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Ancak faizlerdeki değişimin önümüzdeki aylarda nasıl bir tablo oluşturacağı henüz kesinleşmiş değil. Merkez Bankası’nın para politikası, enflasyonun seyri ve küresel piyasalardaki gelişmeler bankaların oranlarında yeni değişikliklere yol açabilir. Bu nedenle hem mevduat hesabı açacakların hem de kredi kullanacakların güncel oranları ve toplam maliyetleri karşılaştırarak karar vermesi önem taşıyor.