Basmane Çukuru ihalesi için İzmir Büyükşehir'den açıklama

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda Basmane Çukuru olarak bilinen taşınmazın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından ihaleye çıkarılmasına ilişkin açıklama yaptı. Belediye, ihalenin belediyeye ait bir taşınmazın veya hakkın satışı anlamına gelmediğini belirterek projeden kaynaklanan yüzde 30'luk hakkın korunmasının ve bu hak karşılığında 31 bin 200 metrekarelik bağımsız bir belediye hizmet binası yapılmasının hedeflendiğini duyurdu.

Açıklamada, TMSF tarafından 75 milyon ABD doları muhammen bedelle satışa çıkarılan Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün (TİB), ilgili şirketlere ait haczedilmiş malvarlığı unsurları ve bunlarla bağlantılı sözleşmeleri kapsadığı belirtildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, ihale sürecinde satıcı konumunda olmadığını vurgulayarak geçmiş sözleşmelerden kaynaklanan haklarının yatırımcı tarafından yerine getirilmesini amaçladığını bildirdi.

Belediye: Basmane'deki haklarımız satılmıyor

Belediyenin açıklamasında, TMSF'nin yürüttüğü ihale ile belediyeye ait taşınmazın satılmasının farklı hukuki işlemler olduğu ifade edildi.

"Öncelikle belirtmek isteriz ki söz konusu ihale, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir taşınmaz veya belediye hakkı satışı değildir" denilen açıklamada, TMSF'nin kamu alacaklarının tahsili amacıyla ticari ve iktisadi bütünlüğü satışa çıkardığı kaydedildi.

İhalenin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesi kapsamında yürütülen özel bir cebri satış işlemi olduğu belirtilirken, Basmane açısından sürecin projeyi tamamlayacak yatırımcının belirlenmesi işlevini de taşıdığı aktarıldı.

Belediyeye göre ihaleyi kazanacak yatırımcının, ihale ve protokol koşulları çerçevesinde yapım, teslim ve tapu işlemlerine ilişkin yükümlülükleri üstlenmesi öngörülüyor.

Yüzde 30'luk hak için 31 bin 200 metrekarelik bina planlanıyor

Açıklamada, Basmane projesindeki tapu payları ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan hakların birbirinden farklı olduğu vurgulandı.

Tapuda İzmir Büyükşehir Belediyesinin yüzde 11, ilgili şirketlerin ise yüzde 89 oranında pay sahibi olduğu belirtildi. Belediyenin kat karşılığı inşaat ilişkisinden doğan yüzde 30'luk hakkının ise ayrı bir sözleşmesel hak olduğu ifade edildi.

Belediyenin projedeki hakkının, 2009 yılında dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan düzenlemeyle yüzde 11'den yüzde 30'a çıkarıldığı ve bu payın belediye hizmet binası olarak değerlendirilmesinin kararlaştırıldığı hatırlatıldı.

10 Eylül 2026 tarihinde belediye ile yüklenici şirketler arasında imzalanan ve TMSF'nin de katıldığı protokole göre, toplam 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanının yüzde 30'una karşılık gelen 31 bin 200 metrekarelik bölümün bağımsız bir belediye hizmet binası olarak yapılması öngörülüyor.

Belediye, söz konusu yapının diğer binalardan fiziksel ve işlevsel olarak ayrılacağını, yapım ve tapu işlemleriyle hakkın somut bir kamu yapısına dönüştürüleceğini belirtti.

75 milyon dolarlık ihale bedeli neyi kapsıyor?

TMSF tarafından açıklanan 75 milyon ABD doları tutarındaki muhammen bedelin, belediyenin yüzde 30'luk hakkının satış değeri olmadığı ifade edildi.

Belediyenin açıklamasına göre bu tutar, TMSF'nin alacaklarının tahsili amacıyla satışa çıkardığı ticari ve iktisadi bütünlük için belirlenen başlangıç değerini oluşturuyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kendisi açısından esas konunun bağımsız hizmet binasının ayrıca bedel ödenmeden yapılması, teslim edilmesi ve üzerinde hukuki kısıtlama bulunmadan belediye adına tapuya tescil edilmesi olduğunu bildirdi.

Hizmet binasının yapımı için 900 gün öngörülüyor

10 Eylül 2026 tarihli protokolde, belediye lehine çeşitli yapım ve teslim güvencelerinin düzenlendiği açıklandı.

Buna göre yatırımcının 31 bin 200 metrekare emsale esas inşaat alanına karşılık gelen bağımsız hizmet binasının uygulama projelerini hazırlaması, gerekli onayları alması ve yapı ruhsatından itibaren 900 gün içinde inşaatı tamamlayarak yapı kullanma izin belgesini temin etmesi öngörülüyor.

Belediyeye ait olacak bağımsız bölümlerin ayrıca bedel veya karşılık talep edilmeden ve takyidatsız şekilde belediye adına tescil edilmesi de protokolde belirtilen yükümlülükler arasında yer alıyor.

Yatırımcının yükümlülüklerinin banka teminat mektubu ve sözleşmesel güvencelerle korunmasının planlandığı bildirildi.

Ancak belediye, ihale ilanının yayımlanmasının yatırımın tamamlandığı veya bütün hakların fiilen elde edildiği anlamına gelmediğine dikkat çekti. Yapım, ruhsat, teslim ve tapu işlemlerinin ayrıca takip edileceği belirtildi.

Basmane alanı daha önce de ihaleye çıkarıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane alanının TMSF tarafından ilk kez satışa çıkarıldığı yönündeki değerlendirmelerin doğru olmadığını bildirdi.

Açıklamaya göre Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü daha önce üç kez satışa çıkarıldı ve 19 Ocak 2016 tarihinde yeniden ihale edildi. Ancak bu süreçlerde projenin tamamlanmasını sağlayacak bir sonuç elde edilemedi.

Belediye, yeni süreçte geçmişten gelen sözleşmesel hakkın bağımsız yapı, yapım süresi, teslim, tescil ve teminat hükümleriyle güvence altına alınmasının amaçlandığını belirtti.

Basmane'nin imar geçmişi 1985 yılına uzanıyor

Açıklamada, Basmane alanındaki yapılaşma kararlarının mevcut belediye yönetimi döneminde alınmadığı vurgulandı.

Alanın 1985 tarihli uygulama imar planında özel projeye göre yapılaşmaya konu edildiği, 1986 yılındaki plan değişikliğiyle emsal 5 ve serbest yükseklik esaslarının belirlendiği aktarıldı.

1991 tarihli nazım imar planında eski ESHOT garaj alanının otel ve kongre merkezi olarak değerlendirilmesinin öngörüldüğü hatırlatıldı.

1997 yılında belediye ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, ancak sonraki yıllarda ortaya çıkan imar, ruhsat, mülkiyet ve yargı uyuşmazlıkları nedeniyle ana projenin tamamlanamadığı belirtildi.

Meclis kararı 16 Ocak'ta oy birliğiyle alındı

Belediye, Basmane alanındaki hukuki uyuşmazlıkların çözümüne yönelik yöntemin ve gerekli yetkilendirmenin 16 Ocak 2026 tarihli İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi toplantısında oy birliğiyle kabul edildiğini açıkladı.

10 Eylül 2026 tarihli protokol kapsamında belirli dava ve takiplerin sona ermesinin, tarafların protokoldeki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi koşuluna bağlandığı bildirildi.

Belediye, henüz yerine getirilmemiş yükümlülükler karşılığında bütün haklarından bugünden ve karşılıksız biçimde vazgeçildiği yönündeki yorumları reddetti.

Kültürpark'taki 27 bin metrekarelik alan da gündemde

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane'de yapılması planlanan hizmet binasının Kültürpark'ın geleceği açısından da önem taşıdığını belirtti.

Açıklamada, Kültürpark içerisinde çeşitli belediye birimleri tarafından kullanılan hollerin yaklaşık 27 bin metrekare alan kapladığı ve bu yapıların önemli bir bölümünün ekonomik ve fiziksel ömrünü tamamladığı ifade edildi.

Basmane'deki hizmet binasının tamamlanması halinde belediye birimlerinin yeni yapıya taşınması, Kültürpark'taki hizmet kullanımlarının azaltılması ve mevcut yapıların kaldırıldığı alanların yeniden yeşil alana dönüştürülmesinin mümkün olabileceği kaydedildi.

Belediye, yaklaşık kırk yıllık Basmane sorununun çözümü için TMSF ihalesini ve sonrasındaki hukuki, teknik ve mali işlemleri takip edeceğini bildirdi.

Açıklamada, "İzmir Büyükşehir Belediyesi Basmane'deki hakkını satmıyor; geçmişten gelen hakkını koruyarak, bunun karşılığı olan bağımsız Belediye Hizmet Binasının yapımını, teslimini ve tapuda güvence altına alınmasını hedefliyor" ifadelerine yer verildi.