Zeytinyağında rekolte hesabı değişti: Bakanlık devreye girdi

Türkiye'de zeytin ve zeytinyağı üretimine ilişkin rekolte tahminlerinde görev değişikliğine gidildi. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2007 yılından bu yana tahmini rekolte çalışmalarını yürüten Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi'nden (UZZK) bu sezon çalışma yapmamasını istedi. Bakanlığın rekolte tahminlerini kendisinin hazırlayacağını bildirmesi, yüksek üretim beklentisi ve düşen fiyatlarla karşı karşıya kalan sektörde yeni bir tartışma başlattı.

Zeytinyağı üretiminin bu sezon 550-600 bin tona ulaşabileceği tahmin edilirken, üreticiler artan maliyetler nedeniyle fiyatların nasıl şekilleneceğini takip ediyor. Rekolte tahmininin hangi tarihte açıklanacağına ilişkin ise paylaşılan bilgilerde kesin bir takvim bulunmuyor.

UZZK'nın yaklaşık 20 yıllık rekolte çalışması değişti

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi, 2007 yılından bu yana her sezon zeytin ve zeytinyağı üretimine ilişkin tahmini rekolteyi kamuoyuyla paylaşıyordu.

Çalışmalar, Tarım ve Orman Bakanlığı uzmanları, İzmir'deki Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile oda ve borsaların temsilcilerinin katılımıyla hazırlanıyordu.

Ancak bu sezon Bakanlık, rekolte tahmin çalışmalarının kendi bünyesinde yürütüleceğini UZZK'ya bildirdi. Böylece sektörün üretim beklentilerini belirlemede kullandığı tahminlerin hazırlanma sürecinde değişikliğe gidilmiş oldu.

Geçen sezon açıklanan rekolte tartışma yaratmıştı

UZZK Başkanı Dr. Mustafa Tan, geçen yılın ekim ayında sofralık zeytin üretimi için 740 bin ton, zeytinyağı üretimi için ise 310 bin ton rekolte tahmini açıklamıştı.

Ancak bazı sektör temsilcileri ve ihracatçılar, kuraklığın üretimi olumsuz etkilediğini savunarak açıklanan tahminlerin yüksek olduğu yönünde itirazlarda bulunmuştu.

Geçen sezon Tariş Zeytinyağı Birliği'nin açıkladığı alım fiyatı da tartışma konusu olmuştu. Ticaret Bakanlığının müdahalesinin ardından birliğin alım fiyatını geri çektiği belirtilmişti.

Zeytinyağında 600 bin tona yaklaşan üretim bekleniyor

Sektör temsilcileri ve ihracatçılar, ilkbahar yağışlarının verimi artırdığını belirterek bu sezon Türkiye'nin zeytinyağı üretiminin 550-600 bin ton seviyesine ulaşabileceğini öngörüyor.

Bu tahminin gerçekleşmesi halinde geçen sezon için açıklanan 310 bin tonluk rekolte beklentisinin oldukça üzerine çıkılmış olacak.

TÜİK'in Bitkisel Üretim İkinci Dönem verilerine göre de Türkiye'de zeytin üretiminin geçen sezona kıyasla yüzde 55 artması bekleniyor. Ancak zeytin üretimindeki artış oranı ile zeytinyağı üretim miktarı farklı göstergeler olduğundan, iki verinin ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Üreticiler artan maliyetler ve düşen fiyatlardan endişeli

Türkiye'nin yanı sıra İspanya ve diğer önemli üretici ülkelerde de yüksek rekolte beklentisi bulunması, zeytinyağı piyasasında fiyatların seyrine ilişkin belirsizliği artırıyor.

İhracatçılar, üretim artışına karşılık işçilik ve diğer üretim maliyetlerinin yükseldiğini belirterek zeytinyağı sektörüne yönelik desteklerin artırılmasını talep ediyor.

Tariş Zeytinyağı Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Hilmi Sürek de işçilik maliyetlerindeki artış ve ürün fiyatlarındaki düşüş nedeniyle bazı üreticilerin hasat yapamayabileceği, zeytinlerin dalda kalabileceği uyarısında bulundu.

Rekolte açıklaması sektörün gündeminde

Yeni sezonda üretimin ne kadar olacağı, zeytinyağı alım fiyatları ve ihracat piyasasındaki gelişmeler açısından önem taşıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığının rekolte tahmin çalışmalarını üstlenmesinin ardından sektör temsilcileri, yeni tahminlerin ne zaman ve hangi yöntemle açıklanacağını bekliyor.

Yüksek üretim beklentisinin gerçekleşmesi halinde üreticilerin gelirlerinin korunması, hasat maliyetlerinin karşılanması ve ürünün pazarlanması, sektörün öncelikli gündemleri arasında yer alacak.