Urla Liman Tepe'de 5 bin yıllık keşif: Taş kanallı sistem bulundu

İzmir’in Urla ilçesinde bulunan Liman Tepe’de yürütülen arkeolojik kazılarda yaklaşık 5 bin yıllık bir drenaj sistemi ortaya çıkarıldı. Taşlarla oluşturulan kanalların, yağmur sularını yerleşimin belirli noktalarına yönlendirmek amacıyla kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin de destek verdiği kazılarda yalnızca su sistemi değil, dönemin sokakları, surları, uzun evleri ve üretim alanlarına ilişkin yeni bulgular da gün yüzüne çıkarılıyor. Araştırmalar kara kazılarının yanı sıra deniz altında da sürdürülüyor.

5 BİN YILLIK SOKAKTA TAŞ KANALLAR BULUNDU

Liman Tepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu, çalışmaların yürütüldüğü alanın günümüzden yaklaşık 5 bin yıl öncesine tarihlendiğini belirtti. Surlarla çevrili yerleşimde, iki yanında uzun evlerin bulunduğu bir sokak üzerinde çalışıldığını aktardı.

Kazılarda farklı kotlardaki teraslar arasında taşlarla oluşturulmuş kanallar tespit edildi. Şahoğlu, sistemin içme suyundan çok yağmur sularını yönlendirmek amacıyla yapılmış olabileceğini belirtti.

EGE’DE AZ RASTLANAN DRENAJ SİSTEMİ

Ortaya çıkarılan taş kanallı sistemin Batı Anadolu’da fazla bilinmediği, Ege Bölgesi’nde ise çok az örneğinin bulunduğu ifade edildi. Arkeologlar, yapılacak ayrıntılı incelemelerle sistemin çalışma biçimini ve kullanım amacını daha net ortaya çıkarmayı hedefliyor.

EVLERİN ÖNÜNDE DEV ÇÖMLEKLER

Yaklaşık 5 bin yıllık uzun evlerin girişlerinde zemine sabitlenmiş büyük çömlekler de bulundu. Bu kapların su, tahıl veya başka ürünlerin depolanması amacıyla kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor.

Çömleklerden alınacak toprak örnekleri üzerinde yapılacak botanik ve mikromorfolojik incelemelerin, kaplarda hangi ürünlerin saklandığına ilişkin yeni bilgiler vermesi bekleniyor.

EVLER AYNI ZAMANDA ATÖLYE OLARAK KULLANILMIŞ

Liman Tepe’de ortaya çıkarılan uzun evlerin 25 metreden uzun ve yaklaşık 5 metre genişliğinde olduğu belirtildi. Bulgular, bu yapıların yalnızca yaşam alanı olarak kullanılmadığını gösteriyor.

Bir yapıda metal üretimine, yanındaki evde ise dokumacılığa ilişkin buluntular tespit edildi. Bu nedenle araştırmacılar söz konusu yapıları “atölye-ev” olarak tanımlıyor.

EGE ADALARIYLA 4 BİN 500 YIL ÖNCE TİCARET

Kazılarda Kiklad Adaları’ndan geldiği belirlenen seramik parçalarına da ulaşıldı. Deniz yoluyla Liman Tepe’ye getirildiği değerlendirilen kapların zeytinyağı veya şarap gibi ürünlerin taşınmasında kullanılmış olabileceği düşünülüyor.

Buluntular, Liman Tepe’nin yaklaşık 4 bin 500 yıl önce Ege adalarıyla bağlantılı önemli bir liman ve ticaret merkezi olduğuna ilişkin güçlü veriler sunuyor.

7 BİN YILLIK DENİZ BAĞLANTISI

Yerleşimin deniz aşırı bağlantılarının daha eski dönemlere uzandığını gösteren bulgular da elde edildi. Yaklaşık 7 bin yıllık tabakalarda Melos Adası kökenli obsidyen bulundu.

Volkanik camdan oluşan obsidyenin metal kullanımından önce kesici alet yapımında kullanıldığı, Liman Tepe’ye deniz yoluyla getirildikten sonra burada işlenmiş olabileceği değerlendiriliyor.

TÜRKİYE’NİN İLK SU ALTI LİMAN KAZISI

Liman Tepe’de deniz altı araştırmaları 2000 yılından bu yana sürdürülüyor. Türkiye’nin ilk su altı liman kazılarının gerçekleştirildiği alanda bu yıl özellikle taş mendirek yapısının hangi tarihte inşa edildiğini belirlemeye yönelik sondajlar yapılıyor.

Deniz altındaki çalışmalarda seramik ve amforaların yanı sıra zeytin çekirdeği, üzüm çekirdeği ve fındık gibi organik kalıntılara da ulaşılıyor. Bu bulgular, bölgenin binlerce yıl önceki ekonomik yaşamı ve deniz ticaretine ilişkin önemli bilgiler sağlıyor.

İZMİR’DE 16 KAZIYA DESTEK

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2026 yılı destek programı kapsamında kent genelindeki 16 arkeolojik kazıya toplam 19 milyon 665 bin 625 lira kaynak sağlıyor. Liman Tepe’de ise 35 kişilik ekip Urla’nın yaklaşık 7 bin yıllık geçmişini ortaya çıkarmak için çalışmalarını sürdürüyor.