Menderes'te Sayıştay denetimi: 15,1 milyon TL kira alacağı tahsil edilemedi!

İzmir'in Menderes ilçesinde belediyenin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda 22 bulgu yer aldı. Denetimde personel giderlerinin yasal sınırı aşması, taşınmazların ihalesiz kullandırılması, süresiz tahsisler ve milyonlarca liralık muhasebe kayıt hataları öne çıktı. Raporda, belediyenin kira alacaklarının tahsilinde de aksaklıklar yaşandığı belirtildi.

Sayıştay'ın tespitlerine göre Menderes Belediyesi'nin şirket çalışanları dahil yıllık personel giderleri 615 milyon 838 bin TL'ye ulaştı. Belediyeye ait 19 taşınmaz ihale yapılmadan kullandırılırken, 17 taşınmazın kamu kurumlarına süresiz tahsis edildiği belirlendi. Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken 2 milyon 406 bin TL'lik çevre temizlik vergisi payının gönderilmediği tespit edildi.

Personel giderleri yasal sınırı aştı

Sayıştay raporunda, Menderes Belediyesi'nin 2024 yılı kesinleşmiş bütçe gelirlerinin 734 milyon 173 bin TL olduğu belirtildi. Bu tutarın yüzde 43,93'lük yeniden değerleme oranıyla artırılması sonucunda hesaplanan gelir tutarı 1 milyar 56 milyon 696 bin TL'ye ulaştı.

Belediyenin şirket çalışanları dahil yıllık personel giderleri ise 615 milyon 838 bin TL olarak gerçekleşti. Personel giderlerinin hesaplanan gelir tutarına oranı yüzde 58,28 olurken, mevzuatta belirtilen yüzde 40'lık sınır aşıldı.

Sayıştay, giderler yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımı yapılmaması gerektiğini vurguladı. Belediye yönetimi de tespiti kabul ederek 2026 yılı ve sonraki yıllarda personel giderleri yasal sınırın altına düşünceye kadar yeni personel alımı yapılmamasını sağlayacağını bildirdi.

19 taşınmaz ihalesiz kullandırıldı

Denetimde, belediyenin mülkiyetindeki 19 taşınmazın ihale süreci işletilmeden ecrimisil karşılığında kullandırıldığı belirlendi. Sayıştay, söz konusu uygulamanın mevzuata aykırı olduğunu kaydetti.

Belediyeye ait 17 taşınmazın ise kamu kurum ve kuruluşlarına süresiz tahsis edildiği tespit edildi. Raporda, mevzuata göre taşınmaz tahsislerinin en fazla 25 yıl süreyle yapılabileceği hatırlatıldı.

Denetimde ayrıca belediye mülkiyetindeki bir taşınmazın, kamu kurumu niteliği taşımayan bir vakfa 25 yıllığına tahsis edildiği ortaya çıktı. Sayıştay, belediye taşınmazlarının kamu kurum ve kuruluşları dışındaki dernek ve vakıflara bu şekilde tahsis edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu belirtti.

32 taşınmaz muhasebe kayıtlarında doğru izlenmedi

Menderes Belediyesi'nin diğer kamu kurumlarına tahsis ettiği 32 taşınmazın ilgili muhasebe hesaplarında takip edilmediği belirlendi.

Sayıştay, belediyeye ait arsa ve binaların mülkiyet ve tahsis durumlarının mali tablolarda ayrı ayrı gösterilmesi gerektiğini vurguladı. Kayıt eksikliği nedeniyle belediyenin mülkiyetindeki taşınmazlarla başka kurumların kullanımına verilen taşınmazların mali tablolarda ayrıştırılamadığı kaydedildi.

Belediye yönetimi, bu tespiti kabul ederek gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirdi.

Taşınmaz satışlarında değer tespiti eksikliği

Sayıştay, belediyenin taşınmaz satış ve kiralama ihalelerinde tahmini bedellerin belirlenmesi için yeterli araştırma yapılmadığını tespit etti.

Bazı taşınmazların değerinin belirlenmesinde ilgili kurumlardan veya bilirkişilerden görüş alınmadığı, emlakçılardan alındığı belirtilen görüşlere ilişkin belgelerin ise ihale dosyalarında bulunmadığı kaydedildi.

Arsa satışlarının muhasebeleştirilmesinde de hata tespit edildi. Satılan taşınmazların kayıtlı değerleri yerine satış bedellerinin esas alındığı, satış bedeli ile kayıtlı değer arasındaki farkların gelir ve gider hesaplarına yansıtılmadığı belirtildi.

11,2 milyon TL'lik kıdem tazminatı yanlış hesaba kaydedildi

Denetimde, emekli olan işçilere ödenen toplam 11 milyon 225 bin 550 TL'lik kıdem tazminatının muhasebe kayıtlarında yanlış hesap kullanıldığı belirlendi.

Sayıştay, söz konusu ödemelerin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı üzerinden muhasebeleştirildiğini tespit etti.

Raporda, kıdem tazminatı ödemelerinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulandı.

Yol bakımında 1,9 milyon TL'lik kayıt hatası

Belediyenin yol bakım ve onarım çalışmalarında kullanılan malzemeler için yaptığı 1 milyon 937 bin 987 TL'lik harcamanın da yanlış muhasebe hesabına işlendiği belirlendi.

Sayıştay, ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gereken harcamanın doğrudan giderleştirildiğini tespit etti.

Belediye yönetimi, değer artırıcı harcamaların ilgili varlık hesaplarında takip edilmesi gerektiği yönündeki tespiti kabul etti.

Yazılım alımlarında 1 milyon TL'yi aşan hata

Menderes Belediyesi'nin bilgisayar programı ve yazılım alımları için yaptığı 1 milyon 74 bin 512 TL'lik harcamanın 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı'na kaydedildiği ortaya çıktı.

Sayıştay, bu işlem nedeniyle bilançodaki Haklar Hesabı'nın söz konusu tutar kadar eksik, Faaliyet Sonuçları Tablosu'ndaki Giderler Hesabı'nın ise aynı tutarda fazla göründüğünü belirtti.

Amortisman hesaplarında milyonlarca liralık fark

Sayıştay incelemesinde belediyenin bazı maddi duran varlıkları için amortisman ayrılmadığı, bazı varlıklar için ise kayıtlı değerlerinin üzerinde amortisman hesaplandığı tespit edildi.

Toplam değeri 19 milyon 420 bin 515 TL olan diğer yeraltı ve yerüstü düzenleri için amortisman ayrılmadığı belirlendi. Kütüphane mobilyaları ve basılı yayınlarda da benzer eksiklikler görüldü.

Meydanlar için yapılan amortisman hesaplamasında ise kayıtlı değerin aşıldığı ortaya çıktı. Kayıtlı değeri 71 milyon 749 bin TL olan meydanlar için 82 milyon 822 bin TL amortisman ayrıldığı ve 11 milyon 73 bin TL'lik fark oluştuğu kaydedildi.

Su kuyularında 70 bin 275 TL, temsil ve tören demirbaşlarında ise 40 bin 715 TL fazla amortisman hesaplandığı belirtildi.

Büyükşehir Belediyesine 2,4 milyon TL'lik pay aktarılmadı

Sayıştay denetiminde, Menderes Belediyesi'nin 2025 yılında işyerlerinden tahsil ettiği çevre temizlik vergisinden İzmir Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken payı göndermediği tespit edildi.

Rapora göre toplam 12 milyon 32 bin TL'lik çevre temizlik vergisinin yüzde 20'sine karşılık gelen 2 milyon 406 bin 554 TL, Büyükşehir Belediyesine aktarılmadı.