Limon üreticide 3,90 TL, markette 42,87 TL!

GAMZE ESKİKÖY- TZOB’un ekim ayı verilerine göre üretici ile market arasındaki fiyat farkında ilk sırayı limon aldı. Bir kilogram limon üreticide 3,90 liradan işlem görürken markette 42,87 liraya satıldı. Böylece market fiyatı üretici fiyatının yaklaşık 11 katına çıktı.

Limonu yüzde 333,6 fiyat farkıyla kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık takip etti. Üreticide 135 lira olan kuru incirin markette 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elmanın 72 lira 17 kuruşa, 350 lira olan iç fındığın ise bin 164 lira 77 kuruşa satıldığı belirtildi.

DOMATES HEM ÜRETİCİDE HEM MARKETTE ZİRVEDE

Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş kaydedildi. Market raflarında fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi.

Aynı dönemde markette fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 16,5 ile limon oldu. Limondaki düşüşü yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı takip etti.

Üretici cephesinde ise 28 ürünün 15’inde fiyat artışı, 9’unda fiyat düşüşü yaşandı. Dört üründe fiyatlar değişmedi. Üreticide fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 76,1 ile domates olurken, salatalık yüzde 60,5, yeşil soğan yüzde 33,8, yeşil fasulye yüzde 33,7 ve sivri biber yüzde 32,7 oranında zamlandı.

Üreticide en sert düşüş ise yüzde 44,3 ile limonda görüldü. Limonu yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates takip etti.

SERAYA GEÇİŞ FİYATLARI YUKARI ÇEKTİ

TZOB, üretici fiyatlarındaki değişimin nedenlerine ilişkin değerlendirmesinde hasat takvimi ve arz miktarına dikkat çekti. Zeytinde yeni hasat döneminin başlamasıyla zeytinyağı fiyatlarının gerilediği, yüksek rekolte ve mevcut stokların da piyasadaki arzı artırdığı belirtildi. Üretici fiyatlarının geçen yılın altına düştüğü kaydedildi.

Limon fiyatlarındaki gerilemenin erkenci çeşitlerin hasadının sürmesiyle artan arzdan kaynaklandığı ifade edildi. Patateste hasat döneminin sona yaklaşması ve ürünlerin depolara alınmasıyla depo fazlası ürünlerin düşük fiyatlarla piyasaya sunulmasının üretici fiyatlarını aşağı çektiği bildirildi. Fındıkta fiyatların baskılanması, Antep fıstığında ise hasadın sona ermesiyle piyasaya sunulan ürün miktarındaki artış düşüşün nedenleri arasında gösterildi.

Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta fiyat artışlarının arkasında tarla üretiminden seraya geçiş süreci yer aldı. Yeşil fasulyede ise hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzın daralması fiyatları yükseltti.

MAZOT BİR YILDA YÜZDE 73,4 ZAMLANDI

Üreticinin maliyet tablosunda en dikkat çekici artışlardan biri mazotta yaşandı. TZOB verilerine göre mazot fiyatı ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 73,4 yükseldi.

Gübre fiyatlarında da yıllık artış dikkat çekti. Ekim ayında eylül ayına göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2, amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 arttı. Amonyum nitrat gübresinde ise fiyat değişimi yaşanmadı.

Yıllık bazda değerlendirildiğinde amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7 ve ÜRE gübresi yüzde 18,3 oranında zamlandı.

YEM FİYATLARI DA YÜKSELİŞTE

Hayvancılık sektörünün önemli maliyet kalemlerinden yem fiyatlarında da artış sürdü. Ekim ayında bir önceki aya göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 yükseldi. Son bir yıllık dönemde ise süt yemindeki artış yüzde 38,9, besi yemindeki artış yüzde 38,6 olarak kayıtlara geçti.

Elektrik fiyatları yıllık bazda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 arttı. Böylece üreticinin hem bitkisel üretimde hem de hayvancılıkta karşı karşıya kaldığı maliyet yükünün büyüdüğü görüldü.