İzmir'de emeklilerden seyyanen zam çağrısı: Hakkımızı istiyoruz

Gamze ESKİKÖY- İzmir’de emeklilerin geçim sıkıntısına ve düşük emekli maaşlarına dikkat çekmek amacıyla düzenlenen yürüyüşte, seyyanen zam talebi öne çıktı. Tüm Emekliler Sendikası, Birleşik Emekliler Sendikası ve İzmir Emekliler Platformu tarafından gerçekleştirilen eylemde emekliler, Konak YKM önünde bir araya geldi.

Buradan tramvay durağına kadar yürüyen emekliler, ekonomik koşullar karşısında yaşadıkları sorunları dile getirdi. Eylemde özellikle memur emeklilerinin seyyanen zamdan yararlandırılmaması gündeme taşınırken, emekliler yasal haklarının verilmesini istedi.

“Memur emeklisinin yasal hakkı engellendi”

İzmir Emekliler Platformu adına basın açıklamasını yapan Kenan Işık, emeklilerin her geçen gün daha fazla yoksullaştığını belirterek, memur ve memur emeklisi arasındaki maaş farkının giderek açıldığını savundu.

“Her gün daha çok yoksullaşırken, açlığa, sefalete mahkum ediliyoruz” diyen Işık,  “Memur ile memur emeklisinin maaşlarına yapılan zamlar, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinde düzenlenmiş olup anılan düzenlemede memur maaşına yapılan artışların aynısının memur emeklisinin maaşına da yapılacağı hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemeye paralel olarak 2015 yılı 3. Dönem Toplu İş Sözleşmesi ile memur maaşlarına yapılan 100 TL seyyanen zam aynı şekilde yürürlükte bulunan yasal mevzuat gereği doğrudan memur emeklisinin emekli maaşına da yapılmıştır. 15 Temmuz 2023 tarihine kadar, toplu iş sözleşmesi hükümleri gereği memur maaşlarına yapılan tüm artışlar aynı şekilde memur emeklisinin maaşına da yapılmıştır. 15 Temmuz 2023 tarihli Toplu İş Sözleşmesi ile çalışan memura 8 bin 77  TL ilave (seyyanen) zam yapılmış; bu zammın yasal mevzuat gereği doğrudan memur emeklisinin maaşına da yapılması gerekirken kanun maddesine açıkça hukuka aykırı bir şekilde ve bilinçli olarak ‘Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi veya sigorta primi kesintisine tabi tutulamaz’ cümlesinin eklenmesiyle memur ile emekli memur arasında kanunun ve Anayasanın amir hükümlerine rağmen ayrım yapılmış ve memur emeklisinin yasal hakkı olan seyyanen zamdan faydalanması engellenmiştir; aynı şekilde bu hukuka aykırı düzenleme çalışan memurun da yalnızca çalıştığı sürece seyyanen zam almasına, emekli olduğunda ise seyyanen zam alamamasına neden olmaktadır. 15 Temmuz 2023 tarihinde memurun maaşına yapılan 8 bin 77,00 TL seyyanen zammın her altı ayda bir katsayı artışları ile artması nedeniyle bugün itibarıyla yaklaşık olarak 25 bin 200 TL’ye ulaşmış ve toplamda ise faiziyle birlikte bir milyon TL’yi geçmiştir. Bu nedenle memur emeklisi her ay 25 bin TL eksik emekli maaşı aldığı gibi 1 milyon TL ye yakın Sosyal Güvenlik Kurumundan da alacağı bulunmaktadır” ifadelerini kullandı.

“Emekli memur ve çalışan arasındaki makas açıldı"

Seyyanen zammın çalışan memurlara verilirken memur emeklilerine yansıtılmamasının iki grup arasındaki maaş farkını artırdığını belirten Işık, bu durumun emeklilerin ekonomik koşullarını daha da ağırlaştırdığını söyledi.

Çalışan memurların düşük emekli maaşı nedeniyle emekliliğe ayrılmakta zorlandığını savunan Işık, bunun istihdam ve gençlerin kamuya atanması açısından da sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

“Seyyanen zammın sadece çalışan memura yapılıp memur emeklisine yapılmaması işsizliği de artırmaktadır. Bugün itibarıyla memur maaşının üçte birinin seyyanen zamdan oluşması ve bu seyyanen zammın emekli maaşlarına yansımaması nedeniyle, emekliliği hak ettiği halde yüz binlerce çalışan memur, emekli maaşlarının düşük olması ve geçinememe kaygısıyla emekli olamamaktadır. Bu nedenle ilerleyen yaşlarına ve birçok kronik rahatsızlıklarına rağmen 65 yaşına kadar çalışmak zorunda bırakılmaktadırlar. Çalışan memurlar emekli olmadıkları için kadrolar boşalamamakta, bu nedenle genç nüfus memur olarak atanamamaktadır. Genç nüfusa istihdam sağlanamadığından dolayı işsizlik de artmaktadır. 39 aydır bu hukuksuzluk devam etmekte olduğundan memur emeklisinin ekonomik olarak dayanacak gücü kalmamıştır. Memur emeklisi diğer emeklilerin de talep ettiği gibi insan onuruna yakışır bir şekilde yaşam sürdürmek için hak etmiş oldukları emekli maaşının kendilerine ödenmesini istemektedirler” diye aktardı.

Emeklilerden Anayasa Mahkemesi’ne çağrı

Basın açıklamasının son bölümünde ise emekli örgütlerinin Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı çağrı öne çıktı. Işık, seyyanen zam konusunda yaşandığını belirttikleri mağduriyetin giderilmesi amacıyla yargı sürecinin sonuçlanmasını talep ettiklerini belirtti.

Işık, milyonlarca emekliyi temsilen 26 emekli örgütünün ortak çağrıda bulunduğunu ifade ederek şu açıklamayı yaptı:

“Milyonlarca emekliyi temsilen, burada bulunan 26 emekli örgütü Anayasa Mahkemesine ortak çağrıda bulunarak memur emeklisini mağdur eden seyyanen zam verilmemesinin neden olduğu haksızlığının bir an önce sona ermesi için Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin ÇİLESİZ’in dosyasının incelenerek karar verilmesini talep etmektedirler. Seyyanen Zam Mağdurları Platformunu oluşturan 26 tane emekli örgütü olarak biz burada milyonlarca mağdur emeklinin sesini duyurabilmek için toplandık. Gerek memur emeklisinin gerekse SSK ve BAĞ- KUR emeklisinin son dönemde bilinçli olarak emekli maaşlarının ve bağlanma katsayılarının düşürülmesi ile emekliye bütçeden az pay verilmesi nedeniyle sadece emekli maaşıyla geçinmek, emekli maaşıyla temel ihtiyaçlarını karşılamak; barınma, giyim, sağlık ve gıda harcamaları yapabilmek imkansız bir hale gelmiştir. Bu nedenle memur emeklisinde verilecek seyyanen zam ise memur emeklisinin bir nebze de olsa nefes almasını sağlayacak aynı zamanda SSK ve BAĞ- KUR emeklilerine de zam yapılması elzem hale gelecektir. Anayasa Mahkemesi tarafından seyyanen zam uygulamasında haksızlığa yol açan düzenlemenin iptal edilmesi halinde bundan sonraki hükümetler bu şekilde keyfi davranamayacaklar, toplu iş sözleşmesinin açık hükmünü ihlal edemeyecekler, ihlal ettikleri takdirde Anayasa Mahkemesince iptal edileceğinin bileceklerdir dolayısıyla hukuka uygun davranacaklardır. Anayasa Mahkemesi yürütmenin hukuka uygun davranmasını işbu bireysel başvuruyla sağlayacaktır. Gerek seyyanen zam davasını açan Seyfettin Çilesiz gerekse bu davanın bugüne gelmesini sağlayan aynı zamanda seyyanen zam mağdurları platformunu oluşturan ve aramızda bulunan 25 emekli örgütü olarak sesimizi birleştiriyor, hakkımızı istiyoruz.”

Eylem, emeklilerin taleplerinin dile getirilmesinin ardından sona erdi.