İzmir'de 120 bin binanın envanteri çıkarıldı: Deprem hazırlığı sürüyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020 depreminin ardından kentteki deprem risklerini belirlemek ve olası afetlerde can ve mal kayıplarını azaltmak amacıyla yürüttüğü çalışmaları sürdürüyor. Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka'da yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarılırken Konak'ta 40 zemin sondajı tamamlandı. İzmir Deprem Master Planı ve olası hasarları önceden tahmin etmeye yönelik sistem üzerinde de çalışmalar devam ediyor.

Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında zemin özellikleri, yapı stoku, kritik altyapı ve afet müdahale kapasitesi birlikte değerlendiriliyor. Belediye, elde edilen bilimsel verilerin kent planlaması, kentsel dönüşüm ve güçlendirme yatırımlarına yön vermesini hedefliyor.

Konak'ta 40 sondaj tamamlandı

İzmir'in yerel zemin koşullarını belirlemek amacıyla yürütülen mikrobölgeleme çalışmaları, Bornova ve Karşıyaka'nın ardından Konak ve Bayraklı'da devam ediyor.

Konak'ta yaklaşık bir ay önce başlayan saha çalışmalarında 40 sondaj tamamlandı. Göztepe Stadı çevresinden Konak İskelesi'ne kadar uzanan bölgede yer altı tabakalarının özellikleri, anakaya derinliği ve zeminin deprem sırasındaki davranışı araştırılıyor.

Bu çalışmalarla yapılaşma ve kent planlaması kararlarında kullanılabilecek ayrıntılı zemin verilerinin elde edilmesi amaçlanıyor.

1 milyon 113 bin hektarlık alanda jeolojik etüt yapıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından bugüne kadar kent genelinde 1 milyon 113 bin 67 hektarlık alanda, 1/25 bin ölçekli imar planlarına temel oluşturacak jeolojik etütler gerçekleştirildi.

Ayrıca 25 bin 218 hektarlık alanda imar planlarına esas mikrobölgeleme ve jeolojik-jeoteknik etüt raporları hazırlandı. Söz konusu raporlar ilgili kurumlar tarafından onaylandı.

Bornova ve Karşıyaka'da sismik mikrobölgeleme kapsamında saha ve laboratuvar araştırmaları yapıldı. Karşıyaka'da derin sondaj ve jeofizik ölçümlerin yanı sıra olası diri fayların araştırılması için dört paleosismolojik hendek açıldı.

Araştırmalarda zemin sıvılaşma potansiyeli, anakaya derinliği, yerel zemin özellikleri ve temel saha periyodu gibi deprem davranışını etkileyen unsurlar incelendi.

Karşıyaka'da riskli zeminler için özel analiz

Karşıyaka'da Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamında özel analiz gerektiren ZF sınıfı zeminlere yönelik ayrı bir çalışma yürütülüyor.

Standart hesaplama ölçütlerinin tanımlanmadığı bu zeminlerde depremin etkisini belirlemek amacıyla bölgesel tasarım ölçütleri oluşturulması hedefleniyor.

Belediye tarafından Türkiye'de bir ilk olarak nitelendirilen çalışmanın, bu alanlarda yapılacak binaların depreme dayanıklı tasarımına bilimsel altyapı sağlaması amaçlanıyor.

Üç ilçede yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarıldı

İzmir'de yapı stokunun mevcut durumunu değerlendirmek amacıyla Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka'da yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarıldı.

Çalışmalarda binaların özelliklerine ilişkin veriler toplanarak ayrıntılı mühendislik incelemesine ihtiyaç duyabilecek yapıların belirlenmesi hedefleniyor.

Yapı envanteri sonuçlarının kentsel dönüşüm ve güçlendirme çalışmalarında kullanılması, İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kapsamında diğer ilçelere de yaygınlaştırılması planlanıyor.

Önceliklendirme sonuçlarının ilgili kurumlarla paylaşılması ve risk azaltma yatırımlarına yön vermesi amaçlanıyor.

İnceleme gereken binaların takibi sürüyor

30 Ekim 2020 depreminin ardından vatandaşların başvuruları üzerine mevcut binalarda ön incelemeler gerçekleştirildi.

Ayrıntılı mühendislik değerlendirmesi gereken yapıların maliklerine, 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti veya Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamında deprem performans analizi yaptırmaları için resmi bildirimler gönderildi.

Belirlenen süre içinde gerekli işlemleri yaptırmayan yapıların takibi devam ediyor. İlgili mevzuat doğrultusunda bu binalar için resen riskli yapı tespiti yapılmasına veya yaptırılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor.

İzmir Deprem Master Planı hazırlanıyor

İzmir'in deprem risklerini bütüncül biçimde değerlendirmek amacıyla hazırlanan İzmir Deprem Master Planı üzerindeki çalışmalar sürüyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi koordinatörlüğünde, akademik iş birliği ve belediyenin teknik ekiplerinin katkısıyla hazırlanan planda deprem tehlikesi, yapı stoku, kritik altyapı, ulaşım, kent planlaması ve afet yönetimi birlikte ele alınıyor.

Plan kapsamında öncelikli müdahale alanlarının belirlenmesi, kurumların sorumluluklarının tanımlanması ve uzun vadeli risk azaltma stratejilerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Ortaya çıkacak sonuçların kentsel dönüşüm, yapı güçlendirme, altyapı yatırımları ve afet hazırlıklarına yön vermesi amaçlanıyor.

11 ilçede deprem hasar tahmin sistemi geliştiriliyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi, olası depremlerde meydana gelebilecek hasarları önceden değerlendirmek için Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi üzerinde çalışıyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi koordinatörlüğünde geliştirilen coğrafi bilgi sistemi tabanlı uygulamayla farklı deprem senaryolarında binalarda oluşabilecek hasarlar, ulaşım yollarındaki kapanmalar ve içme suyu ile kanalizasyon altyapısındaki olası etkiler analiz edilecek.

Sistem kapsamında acil müdahale noktalarına erişim koşulları da değerlendirilecek.

Merkezdeki 11 ilçede pilot uygulaması yürütülen sistemin aşamalı olarak İzmir'in 30 ilçesine yaygınlaştırılması planlanıyor.

2026'da afet eğitimleriyle 19 bin 664 kişiye ulaşıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, teknik araştırmaların yanı sıra afet eğitimleri ve tatbikatlara da devam ediyor.

Belediyenin verilerine göre 2025 yılında afet eğitimlerine 3 bin 799, tatbikatlara ise 3 bin 782 kişi katıldı.

Ekim 2026 itibarıyla gerçekleştirilen 120 eğitimde 17 bin 821 kişiye, 43 tatbikatta ise bin 843 kişiye ulaşıldı. Böylece 2026'nın ilk 10 ayında eğitim ve tatbikatlara katılanların toplamı 19 bin 664 oldu.

Eğitimlerde deprem ve yangın sırasında doğru davranış, güvenli tahliye, temel ilk yardım ve müdahale konularına yer veriliyor. Tatbikatlarla belediye personelinin afetlere hazırlık düzeyinin artırılması hedefleniyor.

Çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler için eğitimler

Afet bilincini toplumun farklı kesimlerine ulaştırmak amacıyla okul öncesinden ortaöğretime kadar çeşitli yaş gruplarına yönelik eğitimler düzenleniyor.

Engelli bireyler, yaşlılar, kadınlar ve özel ihtiyaçları bulunan gruplar için de eğitim kurumları, dernekler, huzurevleri ve kamu kuruluşlarıyla iş birliği yapılıyor.

Toplanma alanları, geçici barınma, lojistik destek, tahliye ve kurumlar arası koordinasyon konularındaki hazırlıklar da devam ediyor.

Hedef deprem öncesinde riskleri azaltmak

İzmir Büyükşehir Belediyesi, mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmalarını kent geneline yaygınlaştırmayı, Deprem Master Planı'nı somut yatırım programlarına dönüştürmeyi ve kritik altyapıyı güçlendirmeyi hedefliyor.

Yapı güçlendirme ve kentsel dönüşüm yatırımları için kurumlar arası iş birliği ile finansman olanaklarının geliştirilmesi de planlanan çalışmalar arasında bulunuyor.

Belediye, bilimsel araştırmalar, yapı değerlendirmeleri ve afet eğitimleriyle olası depremler öncesinde risklerin azaltılmasını ve kentin müdahale kapasitesinin geliştirilmesini amaçlıyor.