HABAŞ faciasına ilişkin kritik bilgi: Ölümlerin yaşandığı yer bir yıl önce rapora girmiş!

Hayriye Gülperi TİBİN – Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İzmir İl Başkanlığı, Aliağa ilçesinde yer alan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda yaşanan felaketin ardından ölümlü iş kazalarına ilişkin basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıda ilk olarak söz alan CHP İzmir İl Başkanı Utku Gümrükçü, “Geçmişte çok iş kazası oldu Türkiye’de ve fabrika özelinde. Bugüne kadar bir önlem alınmadı. Bugün kazalar ve ölümler devam ediyor. Bugün sadece orada çalışan emekçileri değil çocuk işçileri ve onların yaşadığı dramları da anlatmak istedik” ifadelerini kullandı. CHP İzmir İl Sekreteri Gökçe Döşemeciler iş cinayetlerinin yanı sıra çocuk işçiliğine dikkat çekerek, çocukların çalışmak zorunda bırakılmadığı, eğitim ve gelecekle büyüyen bir Türkiye istediklerini ifade etti. 

Gümrükçü: İşçilerin uyarı yaptığını ancak yönetimin dikkate almadığını söylediler 

Gümrükçü, konuşmasına şöyle devam etti: 
“Konu basit bir konu değil. İnsan, insan olmaya başladığı günden itibaren emek veriyor. Tarihin belirli bir döneminde verdiği emeğin karşısında maaş adı altında bir ücret almaya başlıyor. Geldiğimi nokta, Türkiye için kapitalizmin ilk dönemlerine dönüş emareleri taşıyor maalesef. İşçinin hakkını alamadığı, sendikal örgütlenmenin bilinçli bir şekilde önlendiği, ihmalin artık cinayet hatta fabrika örneğinde seri cinayet, toplu katliam noktasına gelebildiğini görüyoruz. Geçmişte Türkiye’de çok ölümlü kaza yaşandı. Arkasından eylemler oldu, faaliyetler oldu ancak maalesef 2002 yılında itibaren Türkiye’yi yöneten Adalet ve Kalkınma Partisi bu hataların hiçbirinden ders almadı. Yıllardır bu iktidarla yaşıyor Türkiye. Geçmişte hatalar varsa bu dönemde tamamlanması gerekiyordu ancak geldiğimiz noktada Türkiye daha geri bir durumda diyebiliriz. İş kolundaki tehlike yaşam tehlikesini artırmış durumda. Burada iş güvenliği süreçleri yetersiz. Fabrika örneğinde gördüğümüz gibi denetim raporlarının bir yaptırımı olmamakta. Denetim birebir devlet eliyle yapılması gereken bir şey. Bu sisteme denetimi yaptırdığınız firmaya para ödüyorsunuz. Dolayısıyla bu firmanın sizi yeteri kadar denetlemesi mümkün olmuyor. Tam denetlediğini hesap edelim, herhangi bir yaptırımı yok. Gereği yapılmayan raporlar iş kazalarıyla sonuçlanabiliyor. 2025 yılında bu fabrikayı denetleyen arkadaşımız bize ulaştı. Tam bir sene önce bu kazanın yaşandığı yer bizim raporumuzda kırmızı olarak işaretlenmişti. Geçmişte sorunlu olan bir yer için önlem alınmamış. Mağdurların evlerinde ailelerle yaptığımız konuşmalarda, ziyaretlerde bir tedbir alınmadığını, fabrikanın genelinde işçilerin uyarı yaptığını ancak yönetimin bunu dikkate almadığını söylediler.” 

Bu düzen acil şekilde değişmeli 

Gümrükçü, konuşmasına şöyle devam etti: 
“CHP önerge verdi meclise, kabul edilmedi. TMMOB heyeti içeri alınmadı. İşçilerin fabrikaya telefonla girmesi yasaklandı. Burada deliller fabrika yönetimi tarafından karartılmaya çalışılmaktadır. Olay mahalline giriş yapılmaz. Orada inceleme yapıldıktan sonra giriş yapılır. Bu örnekte işçiler ölen arkadaşlarının cenazesine katılamadı, yaslarını tutamadı. Sadece iki kuru çiçek yolladı fabrika yönetimi. İnsan hayatının değerli olduğu bir düzen kurmamız lazım Türkiye’de. Bugün devlet insanı yaşatamayacak cana sahip çıkamayacak noktaya geldi. Bu Türkiye için bir acil durum alarmıdır. Bu kadar cinayet, kadın cinayeti… Hayatlar kararıyor bu ülkede. Bizim de konuyu sahiplenmemiz lazım. Herkesten insan hayatına değer vermelerini talep etmemiz lazım. Eskiden ekmek aslanın ağzında denirdi, şimdi maalesef ekmek Azrail’in pençesinde. Bu düzen acil şekilde değişmelidir. CHP olarak biz bu düzeni değiştirmeye talibiz. CHP Genel merkezimiz bir heyet görevlendirdi. CHP bu acının yaşanmaması için bir rapor hazırladı. Bu fabrika özelinde rapordan bazı bilgiler vereceğim.”

 Bu ölümler devam edecek mi? 

Fabrikada daha önce de yaşanan iş kazalarına ilişkin rapordan bilgileri paylaşan Gümrükçü, şu bilgileri verdi: 
“Perşembenin gelişi çarşambadan belli. 2024 yılında 109 kayıp günlü iş kazası olmuş. Kazaya uğrayan işçi işe gelemediğinde kayıp günlü olarak tabir ediliyor. 2024 yılında 109 kaza olmuş. Bunun sonucunda da işe gelmemiş işçi. 2025 yılında bu rakam 146’ya çıkmış. 8 MAYIS 2019’da kota devrilmiş, sıvı çelik ortaya saçılmış 11 yaralı. 8 Ekim 2020’de sac değişimi sırasında biri yüksekten düşmüş ve vefat etmiş. 6 Kasım 2020’de bir işçi vefat etmiş. 11 Ocak 2024’te bir işçinin üzerine metal bobin düşmüş ve vefat etmiş. Çelikhanede patlama olmuş ve 7 kişi yaralanmış. 5 Kasım 2026’da iş makinesi lastiğine hava basılırken patlama olmuş bir ölü bir yaralı var. Bu bir seri cinayettir. Bu pazartesi günü yaşanan bir toplu katliamdır. Buna çok büyük ses çıkarması lazım İzmir’in. Siyasetin sendikanın sivil toplumun sadece İzmir’in Aliağa’nın değil herkesin ses çıkarması lazım. Bu ölümler devam edecek mi? Aliağa’da binlerce işçi çalışıyor. Bu işçilerin can güvenliği bizim sorumluluğumuz, devleti yönetenlerin sorumluluğu değil mi? Kimse bu sorunların çözümü için bir şey yapmayacak mı? Bu mu sizin adaletiniz. Bu düzenin acil bir şekilde değişmesi lazım.” 

Türkiye vicdanını kaybetmekle karşı karşıya 

Son olarak gümrükçü konuşmasını tamalarken, “Polonya’da 6 işçi vefat ettiğinde 2 gün milli yas ilan edildi. İzmir’de 18 kişi hayatını kaybetti. İş yerinde üretimi durdurmadılar bile. Hükümet, bayrakları yarıya indirelim demedi bile. Duyarsızlaşıyoruz biz cana karşı. Bu çok büyük bir tehlike Türkiye için. Türkiye, vicdanını kaybetmekle karşı karşıya” ifadelerini kullandı.