Buca soruşturmasında dikkat çeken tespitler: 395 sayfalık rapor hazırlandı

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü Buca Belediyesi’ndeki yolsuzluk soruşturmasında yeni bir aşamaya geçildi. Soruşturma kapsamında aralarında Buca Belediye Başkanı Görkem Duman, eski Belediye Başkanı Erhan Kılıç, belediye başkan yardımcıları, eski CHP İlçe Başkanı Çağdaş Kaya, belediye iştiraklerinin yöneticileri, personeller, firma sahipleri ve müteahhitlerin de bulunduğu 42 kişi tutuklanmıştı.

Soruşturma kapsamında hazırlanan 395 sayfalık bilirkişi raporu tamamlanarak dosyaya eklendi. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü fezlekesine dayanan 2025/114123 numaralı soruşturmada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü mühendislerinden oluşan heyet, 3-4 Haziran 2026 tarihlerinde Buca’daki yaklaşık 30 parselde inceleme yaptı.

Raporda Dumlupınar, Tınaztepe, Adatepe, Kocatepe, İnönü, 29 Ekim, Zafer, Kaynaklar, Karaağaç, Belenbaşı, Kırklar ve Doğancılar mahallelerindeki yapılaşma süreçlerine ilişkin tespitlere yer verildi.

6,80 metre sınırı olan parsele 37,72 metrelik yapı

Raporda en dikkat çekici tespitlerden biri Tınaztepe Mahallesi’ndeki 50049 ada 1 parsele ilişkin oldu. Ticaret alanı imarlı parselde 30 Nisan 2024 tarihli imar durumunda azami bina yüksekliği 6,80 metre olarak belirlenmesine rağmen, 7 Nisan 2025 tarihli ruhsatla yapının 10 kat ve 37,72 metre yüksekliğe çıkarıldığı belirtildi.

2’si yol kotu altında, 8’i üstünde olmak üzere 10 katlı yapıda 87 ofis bulunduğu ve inceleme sırasında kaba inşaatın tamamlanarak ince imalat aşamasına geçildiği kaydedildi.

Tınaztepe Mahallesi 313 ada 6 parselde ise azami yüksekliği 15,80 metre olan konut alanına Aralık 2025’te verilen ruhsatla 15 kat ve 45 metre yüksekliğinde yapı öngörüldüğü aktarıldı. Raporda, 90 konutun bulunduğu projede 358 ofis ve işyerinin planlanmasının mevzuata aykırılık oluşturduğu belirtildi.

BOTAŞ boru hattı koruma kuşağında 20 katlı kule

Adatepe Mahallesi 53080 adada da dikkat çeken tespitler yer aldı. Adanın 2 numaralı parselinin doğu sınırından BOTAŞ boru hattının geçtiği ve alanın resmi kayıtlarda “yapı yasaklı alan” ile “boru hattı koruma kuşağı” olarak tanımlandığı belirtildi.

Rapora göre, BOTAŞ İzmir Şube Müdürlüğü’nün görüşünün alınması gereken alanda, tekstil ve konfeksiyon gibi hafif sanayi üretimine ayrılan parsele 241 ofisin yer aldığı 20 katlı ve 63 metre yüksekliğinde bir kule için onay verildi.

Aynı parselde 2021 yılında plana eklenen ve “en çok 15 kat” sınırı getiren özel plan notunun imar durum belgesine yansıtılmadığı da raporda yer aldı.

Aynı adanın 1 numaralı parselinde ise sanayi alanı olmasına rağmen ticari kule ruhsatı düzenlendiği ve TAKS/KAKS oranlarının ihlal edildiği aktarıldı. Projede A bloğun 18 kat ve 60,95 metre, B bloğun ise 16 kat ve 53,90 metre yüksekliğe ulaştığı kaydedildi.

Yürütmeyi durdurma kararına rağmen satış ofisi açıldı

Tınaztepe Mahallesi 624 ada 8 parsel de raporda incelenen alanlar arasında yer aldı. Uygulama imar planı notlarında en fazla 6 kata izin verilen parsele, Ağustos 2023’te 18 katlı yapı için ruhsat düzenlendiği belirtildi.

Raporda, proje hakkında yargı tarafından verilmiş yürütmeyi durdurma kararı bulunmasına ve inşai faaliyetlerin durmasına rağmen ticari satış ofisinin açık olduğu bilgisine yer verildi.

'Geriye dönük yasal kapsam' iddiası

Doğancılar Köyü Belenkuyu Mevkii 122 ada 18 parseldeki yapılaşma süreci de bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak ele alındı.

2022 yılı uydu görüntülerine göre parseldeki eski tek katlı yapının yıkılarak yerine 5 kaçak yapının temellerinin atıldığı belirtildi. 2023 yılında Buca Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından yapı tatil zaptı düzenlenmesine rağmen inşaatların devam ettiği ve yapıların peyzaj aşamasına getirildiği aktarıldı.

Raporda, Ağustos 2024’te sahada bulunmayan eski yapının adresi üzerinden İmar Kanunu kapsamındaki geçici 11’inci maddeye ilişkin başvuru yapıldığı, aynı gün verilen belediye yanıtıyla 5 yeni kaçak yapının geriye dönük olarak yasal kapsam içine alınmaya çalışıldığı değerlendirmesine yer verildi.

4 kat sınırına rağmen 16 ve 17 katlı binalar

Dumlupınar ve Tınaztepe mahallelerindeki bazı konut parsellerinde de kat sınırlarının aşıldığı tespitleri rapora girdi.

Tınaztepe 8295/5 parselde 4 kat bitişik nizam sınırına rağmen 16 katlı ve 168 daireli bina inşa edildiği, yapıya 2023 yılında yapı kullanma izin belgesi verildiği belirtildi.

Tınaztepe 8331/5 parselde ise en fazla 15 kat şartına rağmen 17 katlı ve 180 daireli binanın iskâna açıldığı aktarıldı.

Dumlupınar 8130/2 ve 8130/3 parsellerde 4 kat iznine rağmen sırasıyla 10 ve 9 katlı yapıların inşa edildiği ve kullanım izni verildiği kaydedildi.

Tınaztepe 7368/1 parselde 2017 yılında 12 kat olarak ruhsatlandırılan A ve B blokların, 2024 yılındaki tadilat ruhsatlarıyla 15 kata çıkarıldığı belirtildi.

Kırsal mahallelerde 'tarih sınırı' tespitleri

Raporda kırsal mahallelerdeki geçici altyapı muafiyetleri de incelendi. Ruhsatsız yapılar için 31 Aralık 2021, ruhsatlı yapılar için 1 Temmuz 2022 olarak belirlenen tarih sınırlarına rağmen Zafer ve Kaynaklar mahallelerindeki bazı yapıların bu düzenlemeden yararlandırıldığı tespitine yer verildi.

İçişleri Bakanlığı MAKS veri tabanına ilişkin incelemelerde ise 29 Ekim Mahallesi’ndeki bazı boş arazilere önce “Diğer Yapı” kaydı girildiği, daha sonra sistem üzerinden bina ana girişi ve kapı numarası tanımlandığı belirtildi.

Yıldızlar Mahallesi’nde tarla vasfındaki araziye kurulan 400 metrekarelik sıva santrali için belediye tarafından iki kez yapı tatil zaptı tutulmasına rağmen tesisin faaliyetini sürdürdüğü de raporda yer aldı.

395 sayfalık bilirkişi raporu, soruşturma dosyasındaki diğer delillerle birlikte adli makamların değerlendirmesine sunuldu. Soruşturma kapsamında sorumlular hakkında hazırlanacak iddianamenin önümüzdeki süreçte şekillenmesi bekleniyor.