Bisikletlilerden İzmir Büyükşehir'e çağrı: Alsancak Liman Geçişi projesi tamamlanmalı!

GAMZE ESKİKÖY- İzmir’de bisikletli ulaşımın güvenliği ve kent genelindeki bisiklet altyapısının yeterliliği tartışma konusu olmaya devam ediyor. İzmir’de bisikletli sivil toplumunun yakından tanıdığı isimlerden Mustafa Karakuş, kentteki bisiklet yollarının mevcut durumunu, bisikletlilerin trafikte karşı karşıya kaldığı riskleri ve yerel yönetimlerin bisiklet politikalarını değerlendirdi. Kentte 105 kilometrelik bisiklet yolu bulunduğunu belirten Karakuş, bu hatların önemli bölümünün sahil şeridinde yer aldığını, iç ilçelerde ise kesintisiz ve güvenli ulaşım sağlayan bağlantıların yetersiz kaldığını söyledi.

Karakuş’tan Alsancak Liman Geçişi için çağrı

İzmir’de bisiklet ulaşımının güvenli hale getirilmesi için yapılması gerekenleri sıralayan Karakuş, öncelikli başlıklardan birinin Alsancak Liman Geçişi olduğunu belirtti. Karakuş, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik taleplerini sıralarken, “İzmir’in en tehlikeli bisiklet güzergahı olan Alsancak Liman Geçişi projesinin tamamlanması.” çağrısında bulundu.

Karakuş, bunun yanı sıra UKOME kararlarıyla alınan bisiklet yolu yapım işlerinin tamamlanmasını isterken, Bayraklı Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi’ni de örnek gösterdi.

105 kilometrelik hattın büyük bölümü sahilde

İzmir’deki bisiklet yollarının güvenli ve günlük ulaşım açısından yeterli olmadığını savunan Karakuş, kentteki mevcut altyapının bütüncül bir ulaşım ağı oluşturmadığını ifade etti.

Karakuş, “İzmir’de bisiklet yollarının mevcut durumu güvenli ve günlük ulaşım açısından kesinlikle yeterli değildir. İzmir Büyükşehir Belediyesi verilerine göre kentte 105 kilometrelik bir hat bulunsa da bu altyapıyı bütüncül bir “ulaşım ağı” olarak tanımlamak mümkün değildir.

Mevcut 105 kilometrenin yaklaşık 60-65 kilometresi Sasalı–İnciraltı arasındaki sahil şeridindedir. Bu hat ağırlıklı olarak rekreasyon (gezinti) amaçlı kullanılmakta, kent içi günlük ulaşıma yanıt verememektedir. İç İlçelerde Bağlantı Kopukluğu: Yolların birbirine bağlanmaması ve “buradan sonra yol yok” hissi yaratması en büyük sorundur. Özellikle öğrenci ve çalışan yoğunluğunun yüksek olduğu Bornova(Meydan–Sahil hattı), Buca (Şirinyer İZBAN–DEÜ Yerleşkesi), Karşıyaka (İskele–Çevre Yolu aksı) ve Balçova (Üçkuyular–İzmir Ekonomi Üniversitesi) gibi iç ilçelerde güvenli, kesintisiz ve sahil hattıyla entegre bisiklet yolları eksiktir.

Konak/Alsancak bölgesinde Şehit Nevres ve Vasıf Çınar bulvarları ile Urla Neyzen Tevfik Caddesi’ndeki bisiklet yollarının sökülerek yeniden motorlu araç trafiğine ve otoparka açılması güvenli ulaşım ağına darbe vurmuştur. (Şehit Nevres’te yapılan ankette kullanıcıların %40,5’i bu hattı kullanmayı bıraktığını veya azalttığını belirtmiştir). EuroVelo 8 ve Çeper İlçeler: Foça’da kaldırılma kararı iptal ettirilmiş olsa da Foça, Dikili, Selçuk gibi çeper ilçeleri kapsayan EuroVelo 8 güzergâhı büyük oranda harita üzerinde kalmıştır. Yol kalitesi sorunları, tabela/bilgilendirme yetersizliği ve bakım tesislerinin yokluğu ciddi bir risk ve eksiklik oluşturmaktadır” dedi.

Bisikletlilerin güvenliği için alarm

Kentte bisikletlilerin karşı karşıya kaldığı risklere de değinen Karakuş, bisiklet yollarındaki fiziki ayrışma eksikliğinin, kesintilerin ve yol altyapısındaki sorunların güvenliği tehdit ettiğini belirtti.

Karakuş, “Bisikletlilerin can güvenliği açısından alarm veren ve risklerin derinleşerek devam ettiği bir tablo söz konusudur. TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2025 yılında 150’den fazla bisikletli hayatını kaybetmiştir” diye konuştu.

Kazaların ve güvenlik risklerini söyleyen Karakuş, “Fiziki Ayrışma ve Ağ Kesintisi Eksikliği: Bisiklet yollarının fiziki bariyerlerle motorlu araçlardan ayrılmaması, aniden kesintiye uğraması ve bisikletlilerin yoğun araç trafiğiyle aynı şeridi paylaşmak zorunda kalması. Bisiklet yolu bulunmayan cadde ve sokaklardaki standart dışı mazgallar, tehlikeli rögar kapakları, kontrolsüz kasisler ve güvensiz kavşaklar. Ayrıca altyapı kurumlarının (su, elektrik, doğalgaz, internet vb.) yeterli güvenlik önlemi almadan yürüttüğü kazı çalışmaları görünmez tuzaklar yaratmaktadır. Bisiklet yollarının motorlu araçlar tarafından park alanı olarak işgal edilmesi; trafikte hız denetimlerinin yetersiz kalması. Araç sürücülerinden kaynaklı ihlallerin cezasız kalması, yargı süreçlerinin çok uzun sürmesi ve bisikletlileri koruyacak yasal düzenlemelerin yetersizliği” ifadelerine yer verdi.

Bisiklet politikalarına eleştiri

Karakuş, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin bisiklet politikalarının da yeterli olmadığını savundu. Bisikletin kent içi ulaşımda gerçek bir ulaşım aracı olarak ele alınması gerektiğini belirten Karakuş, geçmiş yıllarda hazırlanan ulaşım planlarındaki hedeflerle mevcut bisiklet yolu uzunluğu arasındaki farka dikkat çekti.

Karakuş, “Yerel yönetimlerin bisiklet politikalarını yeterli bulmuyoruz.Hem merkezi hem de yerel yönetimlerin bisikleti gerçek bir günlük ulaşım aracı olarak görmek yerine, konuyu çoğunlukla “sembolik etkinlikler, protokol sürüşleri ve paneller” düzeyinde ele aldığını görüyoruz.

2016 Ulaşım Ana Planı’ndaki 400 km ve 2020 Eylem Planı’ndaki 2030 yılı için hedeflenen 414 km bisiklet yolu vizyonunun bugün çok gerisinde kalınmıştır (105 km). Bir yandan yeni yollar yapılırken diğer yandan mevcut yolların kaldırılması, bütüncül ve kararlı bir ulaşım politikasının bulunmadığını göstermektedir” diye belirtti.

İç ilçelere kesintisiz bisiklet ağı talebi

Karakuş, İzmir’de bisiklet ulaşımının geliştirilmesi için sahil hattıyla sınırlı kalmayan bir ulaşım ağı oluşturulması gerektiğini belirtti. Bornova, Buca, Karşıyaka ve Balçova gibi iç ilçelerden kent merkezine ve aktarma noktalarına uzanan, fiziki olarak ayrılmış ve kesintisiz bisiklet koridorlarının oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Toplu taşıma entegrasyonunun da güçlendirilmesini isteyen Karakuş, İZBAN, Metro, Vapur ve Otobüslerde bisiklet taşıma saat kısıtlamalarının esnetilmesini, taşıma kapasitelerinin artırılmasını ve aktarma merkezlerinde güvenli bisiklet park alanlarının oluşturulmasını talep etti.

Karakuş ayrıca Şehit Nevres, Vasıf Çınar ve Urla’da kaldırılan bisiklet yollarının yeniden güvenli ve ayrılmış biçimde kullanıma sunulması, mevcut yolların işgallere karşı korunması ve bakım-onarım çalışmalarının düzenli şekilde yapılması gerektiğini belirtti.

Bisiklet yollarındaki mevcut altyapı sorunlarına da dikkat çeken Karakuş, Bayraklı Turan mevkisindeki metal balkon bisiklet yolunda kopan, eskiyen ve tehlike oluşturan saç levhaların değiştirilmesi gerektiğini söyledi.