İzmir Kemeraltı'nda kaligrafi ustası oldu: Sanatını gençlere öğretiyor

İzmir'in Konak ilçesinde yaşayan 55 yaşındaki Eyüp Karanfil, ilkokul yıllarında okuma yazmada yaşadığı güçlüklere rağmen ilgi duyduğu kaligrafi sanatında ustalaştı. 2025 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanına layık görülen Karanfil, bugün Tarihi Kemeraltı Çarşısı'ndaki 2 metrekarelik dükkânında eserler üretiyor ve öğrencilere eğitim veriyor.

Çocukluğunda bir matbaada çırak olarak çalışırken harflerin biçimlerine ilgi duymaya başlayan Karanfil, zamanla ustalardan ders alarak kendisini geliştirdi. Kaligrafi sanatını yeni kuşaklara aktarmayı hedefleyen Karanfil, öğrenme sürecinde sabrın önemine dikkat çekiyor.

Kaligrafiyle matbaada çıraklık yaparken tanıştı

Eyüp Karanfil'in kaligrafiyle tanışması ilkokul yıllarına uzanıyor. Okuma ve yazmada zorlandığı dönemde babası tarafından yaz tatilinde bir matbaaya çırak olarak verilen Karanfil, burada harflerin yapısını incelemeye başladı.

O yılları anlatan Karanfil, “Bizim zamanımızda ilkokula giderken okumayı bildiğin zaman kırmızı kurdele, yazmayı bildiğin zaman beyaz kurdele takılırdı. Ben o zamanlar ne okuyabildim ne de yazabildim” dedi.

Matbaada çalışırken harflerin anatomisini tanıdığını belirten Karanfil, daha sonra kaligrafi ustalarından eğitim alarak sanatını geliştirdiğini söyledi.

2025 yılında kültürel miras taşıyıcısı unvanını aldı

Uzun yıllar boyunca kaligrafi üzerine çalışan Karanfil, 2025 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanını aldı.

Bu unvanın kendisi için önemli bir sorumluluk taşıdığını belirten Karanfil, öğrendiklerini çıraklarına aktarmaya çalıştığını ifade etti.

Karanfil, “Biz de bu sanatımızı öğrenirken ustalarımızdan dersler aldık. Derslerin neticesinde bizler de çırak yetiştirmeye başladık. Ancak sanatın sonu olmayan bir yoldayız. Biz de hâlâ öğrenme aşamasındayız” diye konuştu.

Kalem Suresi'nden etkilendiğini anlattı

Kaligrafiye ilgisinin gelişmesinde Kur'an-ı Kerim'deki Kalem Suresi'nin de etkili olduğunu belirten Karanfil, yazı sanatını zamanla mesleğe dönüştürdüğünü söyledi.

Karanfil, “Ben bu yazı sanatını çok sevdim. Kur'an-ı Kerim'de de 114 sureden bir tanesi Kalem Suresi olarak geçer” diyerek surenin ilk ayetinden etkilendiğini anlattı.

Sanatını profesyonel olarak geliştirdikten sonra eğitim vermeye başladığını belirten Karanfil, kaligrafide öğrenmenin ve ustalaşmanın uzun bir süreç olduğunu vurguladı.

Kemeraltı'ndaki 2 metrekarelik dükkânında eser üretiyor

Eyüp Karanfil, Tarihi Kemeraltı Çarşısı'ndaki 2 metrekarelik dükkânında çalışmalarını sürdürüyor.

Kaligrafiyi yalnızca kâğıt üzerinde değil, porselen tabaklar, ahşap yüzeyler ve kına tefleri gibi farklı ürünlerde de uygulayan Karanfil, yazı sanatının pek çok malzemeye uyarlanabildiğini belirtiyor.

Karanfil, “Bu sanat, kâğıttan porselen tabaklara, kapı ahşaplarından kına teflerine kadar her yüzeyde geçerli bir sanat olduğu için her yere yazıp icra ediyoruz” dedi.

Kaligrafi ile hat sanatı arasındaki farkı anlattı

Kaligrafi ile hat sanatının zaman zaman karıştırıldığını söyleyen Karanfil, iki sanatın da güzel yazı üzerine kurulu olduğunu ancak kullanılan harf sistemlerinin farklılaştığını belirtti.

Karanfil'in açıklamasına göre hat sanatı Arap harfleriyle, kaligrafi ise Latin ve Türkçe harflerle yapılan güzel yazı çalışmalarını kapsıyor.

Her iki sanatın temelinde ölçü ve dengenin bulunduğunu ifade eden Karanfil, harflerin rastgele değil, belirli oranlara göre yazıldığını anlattı.

Kaligrafide kalem ucunun genişliğinin esas alındığını belirten Karanfil, harflerin ölçülerinin bu genişliğe göre oluşturulduğunu ve doğru oranların eserin görünümünü belirlediğini söyledi.

Kaligrafi sanatını gelecek nesillere aktarmak istiyor

Öğrencilerine kaligrafi eğitimi veren Karanfil, sanatın usta-çırak ilişkisiyle öğrenildiğine dikkat çekti.

Özellikle gençlerin kısa sürede sonuç almak istediğini belirten Karanfil, kaligrafide ilerlemek için düzenli çalışma ve sabır gerektiğini söyledi.

Karanfil, “Biz çocuklarımızdan sabırlı olmalarını istiyoruz. Sabırlı olunursa hedefe daha kolay varılabilir. Ancak bu zor bir süreçtir. Her şeyde olduğu gibi ince uzun bir yoldur” ifadelerini kullandı.

Kaligrafiye ilgi duyan öğrencilere eğitim vermeyi sürdüren Karanfil, yetiştirdiği çırakların da ileride bu sanatı başka öğrencilere öğretmesini hedefliyor.