İkinci el araç alacaklar dikkat: Yapay zekayla sahte ekspertiz tuzağı

İkinci el araç piyasasında yapay zeka kullanılarak değiştirilen ekspertiz raporları, araç satın almak isteyenler için yeni bir risk oluşturuyor. Eski raporlardaki motor arızaları, boyalı ve değişen parçalar gibi bilgilerin dijital ortamda gizlenebildiğini belirten oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, alıcıların ilan sitelerinde paylaşılan belgelere güvenerek işlem yapmaması gerektiğini söyledi.

Yapay zeka araçlarıyla ekspertiz raporlarının tarihleri ve içerikleri değiştirilerek araçların gerçekte olduğundan daha iyi durumda gösterilebildiği belirtiliyor. Bu tür belgelerle araç satın alan kişilerin daha sonra mekanik arızalar ve beklenmedik masraflarla karşılaşabildiği ifade ediliyor.

Yapay zekayla araç kusurları rapordan gizlenebiliyor

Oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, bazı satıcıların eski ekspertiz raporlarının görsellerini yapay zeka araçlarıyla değiştirerek araçtaki kusurları gizleyebildiğini anlattı.

Peldek, raporun tamamen kusursuz gösterilmesi yerine birkaç küçük kusurun bırakılarak belgenin daha inandırıcı hale getirilebildiğine dikkat çekti.

"Oradaki eski ekspertiz raporunu çekip onun görselini hatasız olarak ya da birkaç kusurunu kapatabilecek şekilde yapay zekada yeni bir rapor yaptırıyor. Vatandaş 'Bu güvenilir bir firmada ekspertiz yaptırmış' deyip ekspertize sokmadan aracı satın alabiliyor" diyen Peldek, bu durumun sonradan maddi kayıplara yol açabileceğini belirtti.

İlan sitelerindeki ekspertiz raporlarına güvenmeyin uyarısı

İkinci el araç satın alacak kişilerin satıcının sunduğu raporla yetinmemesi gerektiğini vurgulayan Peldek, aracın satın alınacağı gün veya mümkünse bir gün öncesinde yeniden ekspertize götürülmesini önerdi.

Ekspertiz işleminin kaporta, mekanik, hava yastığı, kilometre ve elektronik sistemler gibi farklı alanlarda uzman kişiler tarafından yapılması gerektiğini ifade etti.

Peldek, "Tabii ki yapay zeka bir ekspertiz yapamaz" diyerek dijital ortamda oluşturulan belgelerin araç üzerinde yapılan fiziki incelemenin yerini tutamayacağını söyledi.

İkinci el araç alırken hangi kayıtlar kontrol edilmeli?

Ekspertiz raporunun yanı sıra aracın geçmişine ilişkin kayıtların da ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini belirten Peldek, alıcıların hasar ve kilometre sorgulamalarını satın alma işleminden önce yapmasını tavsiye etti.

Peldek'e göre araç satın alınmadan önce şu bilgiler kontrol edilmeli:

• Aracın mevcut hasar kaydı ve geçmiş kazaları
• Hasara bağlı değişen veya onarılan parçalar
• Kilometre geçmişi ve kilometre kayıtlarının tutarlılığı
• Bakımların yetkili veya özel servislerde yapılıp yapılmadığı
• Son bakım tarihi ve bakım faturaları
• Triger kayışı gibi önemli mekanik parçaların bakım durumu
• Aracın önceki sahipleri ve kaç kez el değiştirdiği
• Yedek anahtarının bulunup bulunmadığı

Bakım kayıtlarının da değiştirilebildiğine dikkat çeken Peldek, yalnızca bakım defterindeki bilgilere güvenilmemesi gerektiğini söyledi. Yapılan işlemlerin mümkün olduğunca fatura ve servis kayıtlarıyla doğrulanmasını önerdi.

Kış öncesi antifriz ve mekanik bakım kontrolü önemli

İkinci el araç alımında mevsimsel bakım durumunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Peldek, özellikle kış aylarına girilirken lastik, antifriz ve motor bakımının kontrol edilmesini istedi.

Aracın geçmişte düzenli antifriz kullanıp kullanmadığının önemli olduğunu söyleyen Peldek, soğutma sisteminde birikmiş tortuların sonradan eklenen antifrizle çözülmesinin bazı araçlarda su kaçaklarını ortaya çıkarabileceğini belirtti.

Bu tür sorunların motorun aşırı ısınmasına neden olabileceğine dikkat çeken Peldek, araçta doğru motor yağı, antifriz ve kayışların kullanılıp kullanılmadığının da incelenmesini önerdi.

Satın almadan önce güncel ekspertiz yaptırın

İkinci el araç alıcılarına son uyarısını yapan Peldek, satıcının sunduğu ekspertiz raporu yeni tarihli olsa bile aracın bağımsız bir merkezde yeniden kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.

Peldek, "İlan sitelerindeki ekspertiz raporları yeni de olsa eski de olsa bunlara güvenmemelerini, aracı satın alırken muhakkak yeni bir eksper yaptırmalarını tavsiye ederiz" dedi.

Uzman, hasar geçmişi, kilometre bilgileri, bakım kayıtları ve fiziki ekspertiz sonuçlarının birlikte değerlendirilmesinin ikinci el araç alışverişinde karşılaşılabilecek mağduriyetleri azaltabileceğini ifade etti.